ในยุคที่การแข่งขันทางธุรกิจเพิ่มสูงขึ้น การบริหารจัดการบุคลากรที่มีความสามารถ หรือ Talent Management กลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จขององค์กรอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อเรากำลังเผชิญกับ “สงครามการแย่งชิงบุคลากร” (War of Talent) ซึ่งเป็นผลมาจากหลายปัจจัยที่ทำให้แรงงานคุณภาพขาดแคลนและเป็นที่ต้องการสูงในตลาดแรงงาน
ล่าสุด empeo ได้ชวนคุณ เม้ง – สหธร เพชรวิโรจน์ชัย Manager of HREX.asia ไปเป็นแขกรับเชิญในสัมมนาออนไลน์ “ลับคมกลยุทธ์ Talent Management : ดึงคนเก่ง รักษาคนสำคัญ เพื่อก้าวสู่ความสำเร็จ”
มีเนื้อหาอะไรบ้าง ติดตามได้จากบทสรุปนี้
Contents
สงครามการแย่งชิงบุคลากร: ความท้าทายใหม่ที่ไม่ใช่เรื่องใหม่
การคาดการณ์เกี่ยวกับ War of Talent เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 1998 เมื่อ McKinsey บริษัทที่ปรึกษาระดับโลกได้วิจัยเกี่ยวกับอนาคตของการทำงาน โดยสรุปว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า ทรัพยากรที่มีค่าที่สุดในองค์กรคือ Talent บุคลากรที่มีศักยภาพสูง แต่จำนวนของบุคลากรเหล่านี้กลับมีจำกัด ส่งผลให้เกิดการแข่งขันดึงดูดและรักษา Talent ไว้ในองค์กร
ปัจจุบัน ในปี 2024 การแข่งขันดังกล่าวไม่ใช่แค่คำทำนายอีกต่อไป แต่เกิดขึ้นจริงทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย
สาเหตุหลักของ War of Talent มีอะไรบ้าง ?
1. ความไม่สมดุลระหว่างอุปสงค์และอุปทานในตลาดแรงงาน
ประเทศไทยกำลังเผชิญกับปัญหาตลาดแรงงานลดลงอย่างรวดเร็ว จากการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ขณะเดียวกันกลับมีอัตราการเกิดต่ำ ทำให้แรงงานที่เข้าสู่ตลาดน้อยลง ทั้ง ๆ ที่ภาคอุตสาหกรรมยังคงต้องการบุคลากรที่มีทักษะสูง แต่จำนวนแรงงานในกลุ่มนี้กลับไม่เพียงพอจนเกิด “ช่องว่างทักษะ” (Skill Gap) ที่รุนแรงขึ้น กลายเป็นความไม่สมดุลที่เกิดขึ้น
2. ความต้องการการทำงานที่เปลี่ยนแปลงไป
คนรุ่นใหม่อย่าง Generation Y และ Z มีแนวโน้มมองหางานที่มีความยืดหยุ่นสูง และต้องการสร้างสมดุลระหว่างชีวิตส่วนตัวกับการทำงาน (Work-Life Balance) รวมถึงการเข้าสู่วงการ Gig Economy ที่คนรุ่นใหม่หันมาเลือกทำงานอิสระมากขึ้น ทำให้แรงงานคุณภาพไม่เข้าสู่ระบบงานประจำเท่าเดิม
3. การแข่งขันระดับภูมิภาค
ในประเทศไทย ภูมิภาคต่าง ๆ เช่น กรุงเทพฯ และเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มีข้อได้เปรียบในการดึงดูด Talent เพราะมีโอกาสการเติบโต ค่าตอบแทน และสวัสดิการที่สูงกว่า ทำให้ภูมิภาคอื่น ๆ เช่น เชียงใหม่ ต้องเผชิญกับความท้าทายในการรักษาบุคลากรไว้
กลยุทธ์การสรรหาและรักษาคนเก่งให้อยู่ในองค์กร
เมื่อเผชิญกับปัญหาดังกล่าว องค์กรไม่สามารถพึ่งพาการขึ้นเงินเดือนเพียงอย่างเดียวในการดึงดูด Talent ได้อีกต่อไป กลยุทธ์ในการสรรหาและรักษาบุคลากรที่มีคุณภาพจำเป็นต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน
เพราะปัจจุบันการสรรหาไม่ใช่แค่การรับคนเพียงอย่างเดียว แต่คือการหาคนที่มีคุณค่า (Value) และเป้าหมาย (Purpose) กับองค์กรเดียวกัน ผ่านสิ่งที่ควรทำดังนี้
1. กำหนด DNA ขององค์กรอย่างชัดเจน
องค์กรควรเริ่มต้นด้วยการเข้าใจว่า “เราคือใคร” และ “เราต้องการบุคลากรแบบไหน” การกำหนดวัฒนธรรมองค์กร (Cultural Fit) และค่านิยมหลัก (Core Values) ที่ชัดเจนจะช่วยให้องค์กรสามารถสื่อสารกับผู้สมัครได้อย่างตรงจุด ตัวอย่างเช่น หากองค์กรของคุณเน้นนวัตกรรม ควรมองหาคนที่เปิดรับการเปลี่ยนแปลงและกล้าลองสิ่งใหม่ ๆ
2. การใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการสรรหา
AI และเทคโนโลยีดิจิทัลมีบทบาทสำคัญในการช่วยคัดเลือกบุคลากรที่ตรงกับค่านิยมและทักษะที่องค์กรต้องการ เทคโนโลยีเหล่านี้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกของผู้สมัครเพื่อลดอคติและเพิ่มความแม่นยำในการคัดเลือก
3. สร้างประสบการณ์ที่ดีตั้งแต่กระบวนการสมัคร
การสร้างประสบการณ์ที่น่าประทับใจตั้งแต่การสมัครงานช่วยให้องค์กรดึงดูดบุคลากรที่มีศักยภาพ กระบวนการสมัครที่โปร่งใสและเป็นมิตรทำให้ผู้สมัครรู้สึกถึงการยอมรับและให้ความสำคัญ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการรักษาพนักงานในระยะยาว
การสร้าง Employee Experience ที่สอดคล้องกับค่านิยมองค์กร
เมื่อได้คนเก่งมาแล้ว การรักษาพวกเขาไว้อย่างยั่งยืนเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่งกว่า
เพราะในยุคที่การแข่งขันด้านการดึงดูดและรักษาบุคลากรที่มีความสามารถสูงขึ้น การสร้างประสบการณ์การทำงานของพนักงาน (Employee Experience) ที่ดีเป็นกุญแจสำคัญในการทำให้องค์กรสามารถรักษาบุคลากรที่มีคุณภาพไว้ได้
แต่การสร้าง Employee Experience ที่มีประสิทธิภาพนั้นไม่ได้เป็นเพียงแค่การจัดหาสวัสดิการที่ดีหรือค่าตอบแทนที่สูง สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าคือการสร้างประสบการณ์ที่สอดคล้องกับค่านิยมและวัฒนธรรมขององค์กร
เพราะพนักงานที่รู้สึกว่าวัฒนธรรมและค่านิยมขององค์กรสอดคล้องกับค่านิยมส่วนตัว จะมีความผูกพันและพร้อมที่จะทำงานร่วมกับองค์กรในระยะยาว
นอกจากนี้การสร้างบรรยากาศการทำงานที่สะท้อนค่านิยมเหล่านี้ ยังช่วยดึงดูด Talent ใหม่ ๆ ที่มีศักยภาพและสอดคล้องกับวัฒนธรรมองค์กรได้ดีนั่นเอง
 สมการของ Employee Experience หนังสือ The Employee Experience Advantage ของ Jacob Morgan สรุปสมการของ Employee Experience ไว้ดังนี้ |
Employer Branding สื่อสารรสู่ภายนอกบ้าง
Employer Branding คือกระบวนการสร้างและสื่อสารภาพลักษณ์ขององค์กรในฐานะนายจ้างที่น่าทำงานด้วย การสร้าง Employer Branding ที่แข็งแกร่งไม่เพียงแต่ดึงดูดผู้สมัครที่มีศักยภาพสูงเท่านั้น แต่ยังช่วยรักษาพนักงานปัจจุบันให้อยู่กับองค์กรในระยะยาว โดยมีแนวทางดังนี้
- สื่อสาร Purpose และ Value: ให้ชัดเจนในทุกช่องทางการสื่อสาร ทั้งภายในและภายนอกองค์กร ตั้งแต่เว็บไซต์ การสัมภาษณ์งาน จนถึงการฝึกอบรมพนักงานใหม่
- ใช้สื่อ Social Media: สร้างภาพลักษณ์ที่เป็นเอกลักษณ์และน่าสนใจ สะท้อนวัฒนธรรมองค์กรที่ดึงดูดใจคนเก่งและสอดคล้องกับคนที่มี Passion
- ใช้พนักงานเป็น Brand Ambassador: ให้พนักงานที่มีความสุขและศรัทธาในองค์กรช่วยสื่อสาร Employer Branding ผ่านเรื่องราวที่เป็นจริงจากการทำงานประจำวัน
บทสรุป
สงครามการแย่งชิงคนเก่ง (War of Talent) เป็นความท้าทายที่ทุกองค์กรต้องเผชิญ การสรรหาและรักษาบุคลากร ซึ่งในยุคนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของค่าตอบแทน แต่เป็นการสร้างประสบการณ์การทำงานที่ดี สอดคล้องกับวัฒนธรรมองค์กร และตอบสนองต่อความต้องการของคนรุ่นใหม่ รวมไปถึงการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการบริหารจัดการบุคลากรจะทำให้องค์กรสามารถเติบโตอย่างยั่งยืนและก้าวสู่ความสำเร็จในอนาคตนั่นเอง
