หากพูดถึงผู้บริหารหญิงที่ผ่านเส้นทางหลากหลายวงการ ตั้งแต่สายธุรกิจ ธนาคาร โทรคมนาคม ไปจนถึงองค์กรระดับโลก ชื่อของคุณ นก – จิตติยา ธรรมสรณ์ คงไม่อาจมองข้าม
กว่า 30 ปีของการทำงาน เธอไม่เคยอยู่ในสายงาน HR มาก่อนเลย แต่กลับตอบรับตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้จัดการ สายงานทรัพยากรบุคคลและพัฒนาองค์กร ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) อย่างเต็มใจ
ไม่ใช่เพราะต้องการความท้าทายใหม่ในชีวิต แต่เพราะเธอมองว่านี่คือ “โอกาส” ที่จะได้สร้างการเติบโตให้กับคนอื่น
“พี่ไม่ได้มาทำงานเพื่อการเติบโตของตัวเอง แต่พี่มาทำเพื่อให้คนอื่นเติบโตต่อไป”
ในบทสัมภาษณ์นี้ HREX จะพาคุณไปทำความรู้จักกับมุมคิดของผู้บริหารที่กล้าก้าวสู่เส้นทางใหม่ และเชื่อมั่นว่า HR ที่ดี ไม่ได้ดูแค่ “คน” แต่ต้องเข้าใจ “ประสบการณ์ของคน” อย่างรอบด้านด้วยหัวใจ
Contents
จากสายธุรกิจ สู่บทบาท HR ที่ไม่เคยทำมาก่อน
“พี่ไม่เคยทำ HR มาก่อนเลย”
แม้จะเป็นประโยคแรกที่คุณนก จิตติยาเอ่ยกับเรา แต่นั่นคือจุดเริ่มต้นของการเดินทางครั้งใหม่ในสายอาชีพที่ลึกซึ้งกว่าเดิม
เพราะหากไล่เรียงประวัติการทำงานของเธอแล้ว คุณนกใช้เวลากว่า 30 ปีในสายธุรกิจ ทั้งในแวดวงธนาคาร โทรคมนาคม และบริษัทข้ามชาติ ก่อนจะก้าวเข้าสู่บทบาทหัวหน้าสายงานทรัพยากรบุคคลและพัฒนาองค์กร ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ด้วยคำชวนจากอดีตประธานที่มองหาผู้บริหารฝ่ายทรัพยากรบุคคลที่ไม่จำเป็นต้องมาจากสาย HR โดยตรง
“เขาอยากได้คนที่ไม่เคยทำ HR มาก่อน เพราะต้องการมุมมองใหม่ ๆ จากคนที่เข้าใจธุรกิจ เข้าใจคน และต้องเชื่อมสิ่งเหล่านี้เข้าด้วยกันได้”
เธอยอมรับว่า ในวัยที่หลายคนเริ่มวางแผนจะเกษียณล่วงหน้าแล้ว แต่เธอกลับตอบรับตำแหน่งดังกล่าว ด้วยเหตุผลที่ไม่ใช่แค่เป็นงานที่ท้าทาย แต่นี่คือโอกาสที่จะได้สร้างการเติบโตให้คนอื่น
“พี่ไม่ได้มาทำงานเพื่อการเติบโตของตัวเอง แต่พี่มาทำเพื่อให้คนอื่นเติบโตต่อไป”
ในวันที่ SET มองหาผู้นำที่จะเชื่อมต่อคนกับอนาคต คุณนกจึงไม่ใช่คนที่เหมาะสมตามคุณสมบัติ แต่คือคนที่เข้าใจหัวใจของสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น และพร้อมจะเป็นผู้ดูแลการเติบโตของผู้อื่น โดยไม่จำเป็นต้องอยู่ในกรอบนิยามของคำว่า HR แบบเดิม
“งาน HR ไม่ใช่งานบริหารบุคคลนะ แต่มันคือการบริหารประสบการณ์ของคนให้เขารู้สึกมีความหมาย มีคุณค่า และอยากอยู่กับองค์กรนี้ต่อไป” เธอกล่าว “ให้คนทำงานรู้สึกว่า พวกเขากำลังเดินไปข้างหน้าด้วยกัน”
จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง ไม่ได้มาจากแผน แต่มาจากคน
ข้อสังเกตหนึ่งในตลอดเส้นทางการทำงานของคุณนก จิตติยา คือการเข้าไปอยู่ในจุดที่องค์กรกำลังจะทำ Transformation เสมอ ซึ่งเธอกล่าวกับเราว่า การเปลี่ยนแปลงไม่เคยเป็นเรื่องน่ากลัว
หนำซ้ำ, เธอกลับเป็นคนวิ่งเข้าหาการเปลี่ยนแปลงเสมอ
“ย้อนกลับไปเมื่อสิบกว่าปีก่อน คำว่า Transformation เพิ่งเกิดขึ้นใหม่ ๆ และน้อยคนเข้าใจในความหมายลึกซึ้งของมัน องค์กรเองยังตั้งคำถามว่า ‘จะทำไปทำไม’ ด้วยซ้ำ” เธอกล่าว “วันนั้นพี่ยังไม่รู้เลยว่า Agile คืออะไร แต่พอรู้สึกว่ามันน่าจะเป็นสิ่งที่ดี เราก็เสนอตัวเข้าไปทำ”
นั่นก็เพราะคุณนกเลือกจะเชื่อในคุณค่าของการเปลี่ยนแปลง ค่อย ๆ เรียนรู้จากศูนย์ และลองทำไปพร้อมกัน
เราสงสัย อะไรคือจุดร่วมเดียวกันของการ Transformation แต่ละครั้ง ?
“คนค่ะ” เธอตอบ “หากคนไม่พร้อม การเปลี่ยนแปลงก็ไม่มีทางเกิด”
คุณนกขยายความว่า ต่อให้องค์กรมีเทคโนโลยีดีแค่ไหน ถ้าคนไม่ว่าจะเป็นพนักงานหรือกระทั่งผู้บริหารไม่เปิดใจ มันไม่มีทาง Transform ได้เลย
“Transformation ไม่ได้เริ่มจากเครื่องมือ แต่มันเริ่มจากความเชื่อว่า คนเปลี่ยนได้ ถ้าเราให้เขาเห็นคุณค่าในสิ่งที่เขาทำ และรู้สึกว่าตัวเองมีพลังจะขับเคลื่อนบางอย่าง”
เพราะการเปลี่ยนองค์กร ไม่เคยอยู่ในแผนระยะยาวบนกระดาษนั่นเอง
การเปลี่ยนแปลงเริ่มต้นจาก ‘การเปิดใจ’ และ ‘การเล่นให้สนุก’
เมื่อถามถึงเคล็ดลับการ ‘เปลี่ยน’ องค์กรให้ประสบความสำเร็จ คุณนก จิตติยา ตอบด้วยแนวคิดที่เรียบง่ายว่า “มันต้องสนุก”
“การ Transform มันไม่ได้ยากเลยค่ะ ถ้าเราทำให้มันสนุก เพราะไม่มีใครอยากเปลี่ยน ถ้าการเปลี่ยนนั้นเต็มไปด้วยแรงต้าน” เธอตอบ “ฉะนั้นมันต้อง Play and Learn ไปด้วยกัน ถ้าเราเริ่มต้นด้วยคำว่า ‘ยาก’ มันก็จะยากจริง ๆ นะ”
และในวันที่พนักงานบอกว่า ไม่อยากเรียน ไม่อยากเปลี่ยน เธอก็ไม่ได้ใช้คำสั่งแต่ใช้การเชิญชวนและการเชื่อมโยงมาช่วย เช่น เราส่งผู้บริหารระดับสูงไปเรียนต่างประเทศพร้อมคำอธิบายว่า หลักสูตรนั้น ๆ ถูกออกแบบมาเพื่อพัฒนาศักยภาพเฉพาะตัวของเขา และผลลัพธ์ก็คือการกลับมาพร้อมมุมมองใหม่และใจที่เปิดกว้างขึ้น
หรือบางคนไม่ชอบเรียนรู้ด้วยตัวเอง เธอก็ใช้การออกแบบเกมให้กลายเป็นแรงจูงใจ เช่น แข่งขันกันว่าใครเรียนจบก่อน ใครได้คะแนนดี ก็จะมีรางวัลให้นั่นเอง
Successor ต้องมาพร้อม ‘หัวใจ’ และ ‘หัวคิด’
โจทย์แรกที่คุณนก จิตติยา ธรรมสรณ์ ได้รับเมื่อก้าวเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ไม่ใช่การบริหารองค์กรแบบเดิม แต่คือภารกิจสำคัญในการสร้าง “คนรุ่นต่อไป” ที่จะนำพาองค์กรเดินหน้าต่อในอนาคต
“คนในองค์กรนี้อยู่กันมานานมาก บางคน 15 ปี 20 ปี เราต้องเริ่มจากคำถามว่า คนไหนเหมาะจะเติบโตต่อ แล้วช่องว่าง (Gap) ของเขาคืออะไร จากนั้นค่อยออกแบบให้เขาโตไปได้”
เธอมองว่าการทำ Succession Plan ไม่ใช่แค่การมองหาคนมาแทนคนที่กำลังจะไป แต่คือการเตรียมความพร้อมทั้งในมิติของทักษะและทัศนคติอย่างลึกซึ้ง โดยเริ่มจากการวัดความสามารถอย่างเข้าใจ ก่อนจะออกแบบโปรแกรมการพัฒนาทักษะที่ไม่ยึดติดกับของสำเร็จรูป เช่น โปรแกรม SET Next ที่ออกแบบร่วมกับผู้เชี่ยวชาญหลายแขนง เพื่อให้ผู้บริหารรุ่นใหม่เข้าใจทั้งมิติของการบริหารองค์กร และบริบทเฉพาะของตลาดหลักทรัพย์ฯ
“ทุกโปรแกรมเราออกแบบเองหมด เราไม่เอาโปรแกรมสำเร็จรูป เพราะคนของเรามีบริบทเฉพาะตัว”
นอกจากนี้เธอยังเน้นว่า การเติบโตของผู้นำรุ่นใหม่ต้องผ่านการหมุนเวียนงาน (Rotation) เพื่อให้เข้าใจธุรกิจในภาพรวม และเข้าใจคนที่ต้องบริหารจริง ๆ ไม่ใช่แค่เรียนรู้เฉพาะงานตัวเองเท่านั้น
“เราต้องเข้าใจคนก่อน ถึงจะบริหารคนได้… และต้องเข้าใจธุรกิจก่อน ถึงจะบริหารอนาคตได้”
เพราะงาน HR ไม่ใช่แค่การดูแลคนอีกต่อไป
แม้จะก้าวเข้ามาจากสายธุรกิจ แต่คุณนก จิตติยา กลับมองบทบาท HR ในแบบที่ลึกกว่าใคร เธอไม่ได้จำกัดมันไว้แค่งานบริหารคน แต่มองว่า HR คืองานที่ต้องดูแลชีวิตการทำงานของคนทั้งองค์กรอย่างรอบด้าน (Holistic) ตั้งแต่สุขภาพ ความเป็นอยู่ ไปจนถึงการเติบโตในอนาคต
“คนทำ HR ไม่ควรอยู่ในกรอบทฤษฎีเดิม ๆ มันไม่ใช่แค่การบริหารจัดการคนตามตำรา แต่คือการสร้างคุณค่าให้กับคนในองค์กร ถ้าเรามองว่า People คือ Asset ที่สำคัญที่สุด เราก็ควรสร้างประสบการณ์ที่ทำให้เขาเติบโต ไม่ใช่แค่หวังผลกำไร
“HR ไม่ได้เป็นเพียงงานสนับสนุนองค์กร แต่คือกลไกหลักในการขับเคลื่อนอนาคต ผ่านการพัฒนาคนในทุกมิติ และทุกระดับ”
ไม่แปลกที่ตำแหน่งปัจจุบันของเธอเป็นทั้ง หัวหน้าสายงานทรัพยากรบุคคลและพัฒนาองค์กร, หัวหน้ากลุ่มงานพัฒนาองค์กร, หัวหน้ากลุ่มงานบริหารทรัพยากรอาคาร และหัวหน้ากลุ่มงาน Pool
“เราต้องเข้าใจโลกธุรกิจ ไม่ใช่แค่อยู่ในมุมของตัวเอง เพราะการดูแลคน มันไม่ใช่แค่เรื่อง HR แต่มันคือเรื่องของทั้งองค์กร”
และถึงแม้เธอจะเพิ่งเข้ามาทำงานด้าน HR ได้เพียงสองปีเศษ แถมบอกอย่างตรงไปตรงมาว่าอีกไม่เกินสามปีเธอก็จะเกษียณ แต่สิ่งที่คุณนกอยากเห็นในองค์กรไม่ใช่ผลงานที่เป็นชื่อของตัวเอง แต่คือการได้เห็นคนรุ่นใหม่ในองค์กรรับไม้ต่องานทรัพยากรบุคคลได้อย่างมั่นใจ
“คนรุ่นใหม่ต่างหากที่ต้องเติบโตค่ะ และพวกเขาจะต้องดูแลคนอื่นต่อไปให้ได้” เธอย้ำ “ฉะนั้นการเป็น HR ที่ดี ไม่จำเป็นต้องมาจากสาย HR โดยตรงค่ะ แต่ต้องเข้าใจประสบการณ์ของคน ใส่ใจเขาให้เหมือนที่เราอยากได้รับ และเข้าใจธุรกิจให้ลึกพอที่จะออกแบบสิ่งดี ๆ ให้กับองค์กรของเราต่อไป”
