ปี 2025 ถือเป็นปีที่สำคัญมากด้านการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ในไทย เพราะเป็นปีที่สมาคมการจัดการงานบุคคลแห่งประเทศไทย (PMAT) ก้าวเข้าสู่ปีที่ 60 อย่างเต็มภาคภูมิ
เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จตลอด 6 ทศวรรษ สมาคมจึงจัดงานใหญ่แห่งปี The People & HR Momentum: Move Fast Think Big Lead Forward ที่ไม่เพียงสะท้อนภาพรวมความเคลื่อนไหวของวงการ HR ในปีที่ผ่านมา แต่ยังอัดแน่นด้วยเวทีเสวนาเข้มข้นจากผู้เชี่ยวชาญตัวจริงในแวดวงทรัพยากรบุคคล
HREX ไม่ลืมที่จะเข้าร่วมงานในครั้งนี้ และได้เก็บตกเนื้อหาสาระสำคัญที่เต็มไปด้วยมุมมองน่าสนใจมาแบ่งปันให้กับเหล่าชาว HR ที่พลาดการเข้าร่วมไป ถ้าพร้อมแล้วตามมาอ่านกันได้เลย
Keynote Session: Leadership Agility – Moving Fast in Uncertain Times
ในยุคที่โลกหมุนเร็ว และความไม่แน่นอนกลายเป็นเรื่องธรรมดา ความสามารถที่องค์กรต้องการจากผู้นำไม่ได้จำกัดแค่ความรู้หรือประสบการณ์อีกต่อไป หากแต่รวมถึงความคล่องตัวทางภาวะผู้นำ หรือ Leadership Agility นั่นเอง
คุณสุดคนึง ขัมภรัตน์ นายกสมาคม PMAT กล่าวว่า ผู้นำที่มี Agility คือผู้ที่มี Mindset ถูกต้อง ในที่นี้หมายถึงมีความเข้าใจว่าควรเร็วหรือช้ากับเรื่องใด ต้องกล้าก้าวออกจากพื้นที่ปลอดภัย กล้าตัดสินใจทำในสิ่งที่แตกต่าง โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ไม่สามารถยึดสูตรสำเร็จเดิม ๆ ได้อีกต่อไป และพร้อมเผชิญกับความไม่แน่นอนอย่างมีสติ
ทั้งนี้ความสำเร็จของผู้นำจะเกิดขึ้นได้ สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่การลอกเลียนแบบผู้นำคนอื่น แต่ต้องเข้าใจสไตล์การทำงาน สไตล์ความเป็นผู้นำของตัวเอง และใช้มันให้เหมาะกับบริบท เช่น บางสถานการณ์อาจต้องการความเด็ดขาด บางครั้งต้องการความเยือกเย็น มิฉะนั้นความเร็วเกินไป อาจกลายเป็นทำให้งานเชื่องช้า และความช้าอย่างมีสติก็ทำให้เดินหน้าได้เร็วกว่าด้วย
ด้านคุณอครินทร์ ภูรีสิทธิ์ จากบริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน) เสริมว่า หากเปรียบเปรยแล้ว ผู้นำยุคใหม่ต้องสามารถใช้มือทั้ง 2 ข้างทำงานได้อย่างคล่องแคล่ว ไม่ใช่ถนัดแค่มือใดมือหนึ่ง ต้องเร็ว รอบคอบ มองภาพกว้างให้เห็นชัดและให้ความสำคัญกับรายละเอียด รวมถึงนอกจากทำงานแบบบนลงล่างได้แล้ว ยังต้องมีความสามารถในการทำงานแนวราบด้วย
ไม่เพียงแค่นั้น ผู้นำที่เก่งจะต้องรู้วิธีดึงศักยภาพของคนรอบตัวออกมาได้ ขณะเดียวกันก็ต้องรู้จักชาร์จพลังให้ตัวเอง เพื่อจะได้ไม่เบิร์นเอาท์ไปเสียก่อน อย่าลืมว่าผู้นำไม่สามารถทำงานได้ตลอดเวลา การพัก เติมพลัง และแสวงหาความรู้ใหม่เป็นวงจรที่ต้องเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ในแง่ของการสร้างวัฒนธรรมองค์กรให้สนับสนุนผู้นำที่มี Leadership Agility คุณอัครินทร์แชร์จากประสบการณ์ตรงว่า จุดเริ่มต้นคือการสร้าง Awareness ในองค์กร ตามด้วยลงมือสร้างพฤติกรรมของผู้คนให้เกิดขึ้น ในช่วงแรกไม่ผิดหากจะเกิดความไม่ชัดเจน แต่หน้าที่ของผู้นำคือต้องรู้จักรับมือกับความไม่ชัดเจนนั้น ไม่ใช่แค่รอให้ทุกอย่างแน่นอน ผู้นำที่ดีต้องเปิดพื้นที่ให้ทีมมีส่วนร่วม และใช้ทักษะการโค้ชเพื่อผลักดันให้คนเติบโตด้วย
การพัฒนาความสามารถผู้นำในองค์กรยังเกี่ยวพันกับแนวคิดเรื่อง Rotation หรือการโยกย้ายงาน เพื่อให้พนักงานมองเห็นความเชื่อมโยงของหน้าที่ต่าง ๆ จากประสบการณ์ของคุณสุดคนึง ที่แม้ไม่ได้เติบโตในสาย HR โดยตรง แต่เมื่อได้เข้ามาเรียนรู้ กลับพบว่าพอได้ลองย้ายสายงานมาทำ HR ทำให้เธอได้เรียนรู้คุณค่าของงานนี้ที่มีความลึกซึ้ง มีหลายอย่างที่ไม่คาดคิดมาก่อน ขอเพียงกล้าเปิดใจเรียนรู้ข้ามสายงาน และไม่ยึดติดอยู่กับเส้นทางเดิม ก็จะไปสู่ความสำเร็จได้
ท้ายที่สุด ผู้นำจะเติบโตไม่ได้เลย หากไม่มี “วัฒนธรรมองค์กร” ที่สนับสนุน วัฒนธรรมที่ดีย่อมเกิดจากการกล้าลงทุนในคน กล้าผิดพลาด กล้าถามตัวเองว่า competency ที่มี ยังตอบโจทย์สถานการณ์ปัจจุบันหรือไม่ หากองค์กรยึดติดกับสิ่งเดิม ๆ ก็ยากจะสร้างผู้นำที่มี Agility ได้จริง
HR จึงต้องกล้าสื่อสารให้ผู้บริหารเห็นว่า การใช้ทรัพยากรเพื่อพัฒนาคน ไม่ใช่ค่าใช้จ่าย แต่คือการลงทุนที่สร้างผลลัพธ์ระยะยาว
Panel Discussion: Workforce Agility: Scaling People for the Fast Future
เมื่อโลกเปลี่ยนแปลงเร็วจนแทบไม่มีใครตามทัน การขยับองค์กรให้เร็วอย่างเดียวอาจไม่พออีกต่อไป สิ่งที่จำเป็นคือการขยับและสร้างทีมงานที่คล่องตัวเร็วด้วยแนวคิด Workforce Agility ซึ่งไม่ใช่แค่ยืดหยุ่น แต่ต้องตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงได้แบบทันใจ
ในวงเสวนาครั้งนี้ 3 ผู้นำ HR จากองค์กรใหญ่ ได้แก่ คุณวรวัจน์ สุวคนธ์ รองผู้จัดการใหญ่ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มงานทรัพยากรบุคคล ธนาคารไทยพานิชย์ จำกัด (มหาชน), คุณศาสตรา มังกรอัศวกุล รองผู้จัดการใหญ่ สายงานทรัพยากรบุคคล ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) และคุณบุญเกียรติ เมธีทัศนีย์ Group Director Corporate Human Resource บริษัท บุญรอดบริวเวอรี่ จำกัด ได้มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์การผลักดันองค์กรให้ Agile ตั้งแต่รากฐาน คนขึ้นไป
คุณบุญเกียรติเปิดประเด็นว่า หากอยากสร้าง Workforce Agility ให้สำเร็จ ต้องไม่ใช่แค่วางแผนระยะสั้น แต่ต้องเป็นแผนระยะยาว แล้วฝังมันให้อยู่ในฟังก์ชั่นงานของ HR ตั้งแต่ต้น พร้อมย้ำว่า HR ที่อยากเก่ง ไม่ได้เก่งแค่เรื่องคน แต่ต้องรวมถึงมีมุมมองธุรกิจ สามารถสื่อสารกับผู้บริหารได้อย่างเข้าใจ โดยเฉพาะเรื่องอัตรากำลังในองค์กร กล่าวคือเวลา HR คุยกับ CEO ว่าอยากเพิ่มคน HR ต้องอธิบายให้เห็นภาพ และมีข้อมูลชัดเจนว่า การเพิ่มคนเข้ามาแล้ว เขาจะมาช่วยสร้าง Productivity เพิ่มขึ้นได้อย่างไร องค์กรจะมีรายได้เพิ่มขึ้นแค่ไหน
ด้านคุณศาสตรา สะท้อนว่า แรงกดดันที่ HR เจอในยุค AI คือการถูกตั้งคำถามว่าจำเป็นต้องใช้คนเท่าเดิมหรือไม่ ในอดีต ธนาคารแข่งกันที่จำนวนคนและจำนวนสาขา แต่ทุกวันนี้ไม่ใช่แล้ว ธนาคารเข้าสู่ยุคลดกำลังคน แล้วหาวิธีว่าจะทำอย่างไรให้เพิ่ม Productivity ได้แม้จะมีพนักงานน้อยลง
ดังนั้นการวางแผนกำลังคนต้องดูภาพใหญ่ วางเป้าหมายระยะยาว แล้วตีกรอบ Productivity ใหม่ ให้สามารถใช้คนเท่าเดิมแต่ทำผลลัพธ์ได้มากขึ้น โดยไม่ลืมบริหารต้นทุนอย่างมีเหตุผล เช่น ลดสวัสดิการที่ไม่จำเป็น อย่างการให้พนักงานได้ตั๋วเครื่องบิน Business Class เป็นการนั่งแบบ Economy แทน แล้วนำงบเหล่านั้นไปมอบเป็นผลตอบแทนแก่คนที่สร้างผลลัพธ์ สร้างกำไรให้องค์กรได้สูงสุดดีกว่า
คุณวรวัจน์ เสริมว่า การสร้างองค์กรแห่งอนาคตต้องเริ่มจากมายด์เซ็ตของผู้นำ โดยเฉพาะการยอมรับว่า เราอาจต้องลดจำนวนคน เพื่อให้ลีน (Lean) มากขึ้น แต่ต้องแลกกับการลงทุนในเครื่องมือที่เหมาะสม และการ Upskill-Reskill คนให้ทันความเปลี่ยนแปลง กระบวนการสรรหาคนต้องไม่ใช่แค่มองหาคนนอกมาเสริมแกร่ง แต่ต้องมองคนในให้ออกว่า พวกเขามีทักษะอะไรอยู่แล้วบ้าง แล้วสิ่งไหนที่ต้องเพิ่ม แล้ววางระบบการให้รางวัล (Reward System) เพื่อตอบแทนคนที่สร้างผลงานจริง HR ต้องไม่ทำงานแบบรอคำสั่ง แต่ต้องคิดล่วงหน้า และเตรียมแพลตฟอร์มการเรียนรู้ให้พร้อม ก่อนที่ทักษะสำคัญจะตกยุค
กลุ่มวิทยากรยังแลกเปลี่ยนกันต่อเรื่องการลีนองค์กรให้ได้ก่อน ถ้า HR ยังติดกับโมเดลเก่า ก็ยากที่จะเป็นต้นแบบให้หน่วยงานอื่นได้ HR ต้องถามตัวเองว่า เครื่องมือที่ใช้อยู่ยังเหมาะกับโลกปัจจุบันหรือไม่ ถ้ากล้าเปลี่ยนและลีนตัวเองได้ Agility ก็จะเกิดขึ้น หากเราอยากเป็น HR ที่ขับเคลื่อนองค์กรให้ทันโลก ต้องพร้อมตั้งคำถามกับตัวเองเสมอว่า เรามี Productivity และ Agility มากพอหรือยัง
เราก็ต้องไม่รอใครมาสั่ง…แต่เริ่มลุกขึ้นมาปรับตัวก่อนได้เลย
