เมื่อเข้าสู่ช่วงตรุษจีน (Chinese New Year) ทีไร ชาวไทยเชื้อสายจีนหลายคนคงต้องมีการเตรียมตัวเพื่อจะใช้เวลาในการเตรียมของไหว้ต่างๆ รวมถึงเดินทางไปพบญาติผู้ใหญ่หรือเที่ยวเฉลิมฉลอง
แต่บ่อยครั้งที่วันตรุษจีนตรงกับวันทำงานด้วย แล้วพนักงานที่มีเชื้อสายจีนจะสามารถหยุดงานได้หรือไม่ มาหาคำตอบได้ในบทความนี้
ประวัติวันตรุษจีน (Chinese New Year)
ตรุษจีน หรือวันขึ้นปีใหม่ของจีนถือเป็นเทศกาลที่สำคัญที่สุดของชาวจีน จัดขึ้นเพื่อฉลองเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ
ที่มาของวันตรุษจีนนั้น เชื่อกันว่าประเพณีนี้มีมานานกว่าหลายพันปีแล้ว สำหรับการกำหนดวันตรุษจีนนั้นจะไม่ตายตัวแต่จะกำหนดตามปฏิทินจันทรคติของจีนโดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 23 เดือน 12 ไปจนถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือนอ้าย และถือว่าคืนวันที่ 30 เดือน 12 เป็นวันส่งท้ายปีเก่า ส่วนวันที่ 1 เดือน 1 คือวันแรกของฤดูใบไม้ผลิ
และตรุษจีนในประเทศไทยชาวไทยเชื้อสายจีนจะถือประเพณีปฏิบัติอยู่ 3 วัน คือวันจ่าย วันไหว้ และวันเที่ยว
ความเชื่อในวันตรุษจีน (Chinese New Year)
เนื่องจากวันตรุษจีนเป็นเทศกาลแห่งการเฉลิมฉลอง ในหลายๆบ้านที่เคร่งครัดธรรมเนียมปฏิบัติจะมีความเชื่อบางอย่างที่ทำสืบต่อกันมาในวันตรุษจีน ดังนี้
ไม่ทำงานบ้าน
ไม่ว่าจะเป็นการกวาด ถูบ้านเพราะเชื่อกันว่าจะเป็นการกวาดเอาโชคลาภ ขับไล่ความโชคดีออกไป และไม่ซักผ้าในวันนี้เพราะเทพเจ้าแห่งน้ำเกิดในวันตรุษจีน การซักผ้าเหมือนเป็นการลบหลู่เทพ
ไม่พูดคำหยาบ หลีกเลี่ยงการโต้เถียง
ไม่พูดคำที่มีความหมายในทางลบ เช่นคำที่เกี่ยวข้องกับการเจ็บป่วยหรือตาย คำที่มีความหมายไม่ดี เพราะเชื่อว่าการพูดถึงไม่ดีในวันนี้ไม่เป็นสิริมงคล จะทำให้โชคร้ายตลอดทั้งปี
ไม่ใสชุดขาวดำ
ไม่ควรใส่เสื้อผ้าสีขาว ดำในวันนี้เพราะจะหมายถึงลางร้าย และยังเป็นสัญลักษณ์ของการไว้ทุกข์ ควรแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าที่มีสีสันสดใสโดยเฉพาะสีแดงเพราะคนจีนเชื่อว่าสีแดงเป็นสีที่นำโชคลาภมาให้และช่วยปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายออกไป
ไม่ทำของแตก
การทำของตกแตกในช่วงวันตรุษจีน จะหมายถึงลางไม่ดี ทำให้การงานสะดุด นำโชคไม่ดีเข้ามาหรืออาจจะลางที่บอกว่าครอบครัวจะแตกแยก ดังนั้นในวันนี้จึงควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
ไม่สระผมหรือตัดผม
ไม่ควรสระผมหรือตัดผมในวันนี้เพราะเชื่อกันว่าจะเป็นล้างหรือตัดความโชคดี ความมั่งคั่งออกจากตัวเราไป
พนักงานสามารถลาหยุดวันตรุษจีน (Chinese New Year)ได้หรือไม่
โดยปกติแล้วในเทศการตรุษจีนนายจ้างชาวจีนหรือบริษัทสัญชาติจีนส่วนใหญ่จะให้พนักงานหยุดอยู่แล้ว เพื่อให้พนักงานได้ไปเตรียมของไหว้เทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ รวมถึงการเดินทางไปเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนกับครอบครัวและรับอั่งเปาจากญาติผู้ใหญ่
แต่ก็มีพนักงานบางส่วนที่ไม่สามารถหยุดงานช่วงนั้นได้เพราะวันตรุษจีนไม่ได้เป็นวันหยุดราชการของไทย ยกเว้นจังหวัดปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส, สตูล และสงขลาที่คณะรัฐมนตรี มีมติให้วันตรุษจีนเป็นวันหยุดราชการประจำปีเฉพาะพื้นที่
ดังนั้นหากพนักงานคนไหนอยากหยุดหรือจำเป็นต้องหยุดไปไหว้เทพเจ้าและไหว้พ่อแม่ญาติผู้ใหญ่ หรือหยุดเพราะความเชื่อว่าห้ามทำงานวันตรุษจีน ก็สามารถใช้สิทธิลากิจได้หากที่บริษัทไม่ได้กำหนดให้วันตรุษจีนเป็นวันหยุดของบริษัทหรือใช้วิธีการขออนุญาตลาเป็นพิเศษ เช่น ลาโดยไม่ต้องคิดค่าจ้าง เป็นต้น
และสำหรับบางบริษัทที่อาจจะไม่สามารถให้พนักงานหยุดงานได้ HR อาจจะมีการจัดกิจกรรมพิเศษเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างเช่น แจกขนมหรือผลไม้ เชิญชวนให้พนักงานแต่งตัวสีสันสดใสมาทำงาน โดยเฉพาะเสื้อผ้าสีแดง สีทอง เป็นต้น
HR สนับสนุนความหลากหลายขององค์กรในวันตรุษจีนได้อย่างไร ?
ตรุษจีนแม้จะเป็นวันธรรมดาที่อาจไม่ใช่วันหยุดอย่างเป็นทางการในไทย แต่ก็เป็นวันที่สำคัญทางวัฒนธรรมอย่างมาก ครอบครัวคนจีนในไทยจะถือโอกาสนี้ไหว้บรรพบุรุษ รวมตัวกับครอบครัว แล้วเฉลิมฉลองกันอย่างยิ่งใหญ่
แต่พนักงานที่มีเชื้อสายจีน บางคนอาจต้องการหยุดงานในวันดังกล่าวเพื่อปฏิบัติตามประเพณีความเชื่อที่สืบทอดมา อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกองค์กรที่จะอนุญาตให้พนักงานหยุดงานในวันดังกล่าวได้ เนื่องจากข้อจำกัดด้านธุรกิจหรือการดำเนินงาน
HR ในฐานะผู้มีส่วนสำคัญในการกำหนดนโยบาย และสร้างสมดุลระหว่างความจำเป็นขององค์กร และ ความต้องการของพนักงาน เองสามารถสร้างความพึงพอใจต่อทั้งสองฝ่ายได้ โดยสิ่งที่ HR สามารถทำได้เพื่อส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรมขององค์กรมีดังต่อไปนี้
- สำหรับพนักงานที่ต้องการหยุดในวันตรุษจีน องค์กรสามารถพิจารณานโยบายการลาหยุดที่ยืดหยุ่น เช่น การใช้วันลาพักร้อน หรือการเปลี่ยนวันทำงานแบบยืดหยุ่นได้
- HR สามารถจัดพื้นที่เล็ก ๆ ในสำนักงานสำหรับพนักงานที่ต้องการทำพิธีไหว้หรือปฏิบัติธรรมเนียมในช่วงพักเบรก เช่น การไหว้บรรพบุรุษเล็ก ๆ หรือการทำพิธีมงคล หรือจะส่งเสริมการแต่งกายสีมงคลในช่วงตรุษจีน องค์กรสามารถสนับสนุนให้พนักงานแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีมงคล เช่น สีแดงหรือสีทอง เพื่อสร้างบรรยากาศแห่งความโชคดีและส่งเสริมขวัญกำลังใจได้
- ชาวจีนค่อนข้างเคร่งเรื่องการไม่พูดคำหยาบในวันตรุษจีน ดังนั้น HR สามารถส่งเสริมการทำงานอย่างสร้างสรรค์ หลีกเลี่ยงการพูดคำหยาบหรือสร้างบรรยากาศในแง่ลบในที่ทำงานควรแนะนำวิธีที่พนักงานสามารถปฏิบัติตามวัฒนธรรมได้
- HR สามารถจัดกิจกรรมตรุษจีนเล็ก ๆ เพื่อสร้างความสัมพันธ์และส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กร เช่น การแจกส้มมงคล อั่งเปา หรือจัดกิจกรรมสนุก ๆ อย่างการเขียนคำอวยพรปีใหม่จีน เพื่อให้พนักงานทุกคนรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลอง แม้ต้องทำงานในวันดังกล่าว
- HR ควรสื่อสารถึงนโยบายและแนวทางปฏิบัติสำหรับวันตรุษจีนอย่างชัดเจน เช่น หากองค์กรไม่สามารถอนุญาตให้หยุดงานได้จริง ๆ ควรอธิบายเหตุผลและแสดงความเข้าใจต่อความสำคัญของวันตรุษจีน เพื่อให้พนักงานรู้สึกว่าบริษัทให้ความใส่ใจในความรู้สึกของพนักงาน
สรุป
และนี่ก็คือเกร็ดเล็กๆ น้อยๆในเทศกาลตรุษจีนที่เรานำมาฝากกัน
สิ่งเหล่านี้ถือเป็นความเชื่อซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบทอดต่อกันมาในวันตรุษจีน พนักงานที่หยุดไปอาจจะมีเหตุผลที่ไม่สามารถเลี่ยงได้ บริษัทควรเข้าใจ เช่นเดียวกันพนักงานที่ไม่สามารถหยุดได้ก็ควรเข้าใจว่าบริษัทอาจจะมีเหตุผลของบริษัทเอง
ถึงไม่ได้หยุดเหมือนหลายๆคนก็ถือซะว่ามาร่วมฉลองเทศกาลตรุษจีนกับที่ทำงาน
