การทำงานเป็นส่วนสำคัญของชีวิตคนเรา แต่เมื่อความรับผิดชอบเพิ่มขึ้น ความคาดหวังจากองค์กรสูงขึ้น และรูปแบบการทำงานเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา หลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า เราจะเติบโตในหน้าที่การงานไปพร้อมกับมีความสุขกับชีวิตส่วนตัวได้อย่างไร ?
งาน Work Life Festival 2026 จึงเป็นพื้นที่ที่ชวนคนทำงานมาค้นหาคำตอบ ผ่านเวทีเสวนาหลากหลายหัวข้อที่ครอบคลุมทั้งการทำงาน การพัฒนาตัวเอง สุขภาพ และการใช้ชีวิต โดยมีวิทยากรจากหลากหลายวงการมาร่วมแบ่งปันประสบการณ์และมุมมองที่น่าสนใจ
สำหรับงานครั้งนี้ HREX ปักหลักอยู่ที่เวที SkillForce ซึ่งมุ่งพูดคุยถึงอนาคตการทำงาน ทักษะที่คนทำงานจำเป็นต้องมี ตลอดจนแนวทางที่ HR และองค์กรควรเตรียมพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลง โดยเราได้รวบรวมประเด็นสำคัญและข้อคิดจากแต่ละวงเสวนามาฝาก เพื่อให้ทั้งคนทำงานและ HR สามารถนำไปปรับใช้กับการทำงานของตัวเองได้แล้ว ที่นี่
จาก 1 สัปดาห์เหลือครึ่งวัน : ถอดสูตร COM7 x Amazon Quick ทำงานเร็วขึ้น 10X ที่ทุกคนเอาไปใช้ได้
คุณ ชารีฟ หมัดเส็ม Head of Professional Services จาก Com7 Public Company Limited เปิดประเด็นด้วยการพูดถึงบทบาทของ AI ที่กำลังเข้ามาเปลี่ยนวิธีทำงานของผู้คน โดยยกข้อมูลว่าการใช้ AI สามารถช่วยเพิ่ม Productivity ได้ถึง 33% ซึ่งจากประสบการณ์ในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี เขามองเห็นศักยภาพของ AI ในการช่วยลดภาระงานและเพิ่มประสิทธิภาพให้กับคนอย่างชัดเจน
แม้ปัจจุบันคนทำงานจะคุ้นเคยกับการใช้ AI มากขึ้น แต่การนำ AI มาใช้งานจริงในองค์กรมีความซับซ้อนกว่าการเปิด ChatGPT แล้วพิมพ์คำถาม เพราะองค์กรจำเป็นต้องเชื่อมต่อ AI เข้ากับระบบต่าง ๆ ทั้งอีเมล ERP และฐานข้อมูลภายใน ซึ่งนำมาสู่คำถามเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล โดยเฉพาะความเสี่ยงที่ข้อมูลสำคัญขององค์กรอาจถูกนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต
อีกปัญหาหนึ่งที่คุณชารีฟให้ความสำคัญคือการจัดการข้อมูล หลายองค์กรพยายามมองหา AI ที่ดีที่สุด ทั้งที่ข้อมูลภายในยังกระจัดกระจายอยู่คนละระบบ ทำให้แม้จะใช้ AI ตัวเดียวกัน ผลลัพธ์ที่ได้กลับแตกต่างกันอย่างมาก
“ดังนั้น ก่อนลงทุนกับ AI องค์กรจึงควรกลับมาจัดระเบียบข้อมูลให้พร้อมใช้งาน และให้ความสำคัญกับความปลอดภัยควบคู่กันไป”
จากโจทย์ดังกล่าว คุณชารีฟยกตัวอย่าง Amazon Quick ซึ่งเป็นเครื่องมือ AI ที่ COM7 นำมาประยุกต์ใช้กับกระบวนการทำงานภายในองค์กร โดยมีความสามารถทั้งการค้นคว้าข้อมูล การจัดการงาน และการทำงานในลักษณะ AI Agent ที่ช่วยสนับสนุนภารกิจต่าง ๆ จุดที่เขาให้ความสำคัญเป็นพิเศษคือความปลอดภัยในการจัดการข้อมูล และความสามารถในการนำ AI มาเชื่อมโยงกับงานจริงขององค์กร
เพราะเป้าหมายของการทำ AI Transformation ไม่ควรหยุดอยู่ที่การมีเครื่องมือใหม่ ๆ ให้พนักงานทดลองใช้ แต่ต้องทำให้กระบวนการทำงานมีประสิทธิภาพขึ้นอย่างวัดผลได้
หนึ่งใน Success Story ของ COM7 คือการนำ Amazon Quick มาช่วยพัฒนาระบบ CRM จากเดิมที่บริษัทเคยพิจารณาจัดซื้อระบบสำเร็จรูปซึ่งมีต้นทุนสูง กลับสามารถใช้ AI เข้ามาช่วยพัฒนาระบบให้เหมาะกับการทำงานของตัวเองได้ โดยอาศัยทีมงานจำนวนไม่มากและใช้วิธี Vibe Coding เข้ามาช่วยพัฒนาและตรวจสอบระบบ ส่งผลให้ระยะเวลาดำเนินงานที่เคยประเมินไว้ว่าต้องใช้ประมาณครึ่งปี ลดลงเหลือเพียง 2–3 เดือน ทั้งยังช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย และทำให้ทีมขายสามารถเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็นได้แบบเรียลไทม์
อีกกรณีที่น่าสนใจคือการนำ AI มาช่วยงานสรรหาบุคลากร โดย Amazon Quick สามารถช่วยอ่านและคัดกรองข้อมูลจาก Resume เพื่อลดภาระของทีม Recruiter ที่มีจำนวนบุคลากรจำกัด และช่วยให้องค์กรเตรียมพร้อมรองรับการสรรหาคนจำนวนมากเมื่อต้องขยายธุรกิจ
ประสบการณ์ของ COM7 จึงชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จของ AI Transformation ขึ้นอยู่กับการจัดการข้อมูล การเลือกเครื่องมือที่ตอบโจทย์ และบุคลากรที่รู้ว่าจะนำ AI ไปใช้งานอย่างไร ซึ่งคุณชารีฟได้ฝากข้อคิดทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจว่า
“อย่าเลือก AI ที่ดีที่สุด แต่จงเลือก AI ที่เป็นผู้ช่วยที่เหมาะกับคุณที่สุด และที่สำคัญต้องมั่นใจว่าข้อมูลของคุณปลอดภัย”
Happiness by Design : ออกแบบชีวิตผ่าน 3 มิติแห่งความสุข
“ตอนนี้ใครมีความสุขบ้าง ?”
เป็นคำถามที่ ดร.เพิ่มสิทธิ์ นำประสิทธิผล Psychologist & Founder จาก Modular Consulting ใช้เปิดเวทีเสวนา ก่อนจะพบว่าผู้เข้าร่วมงานส่วนใหญ่ต่างยกมือว่าตัวเองมีความสุข
แล้วอะไรเป็นสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกเช่นนั้น ? ดร.เพิ่มสิทธิ์อธิบายว่า จิตวิทยาเชิงบวก (Positive Psychology) เป็นศาสตร์ที่ศึกษาว่าอะไรทำให้มนุษย์มีความสุขและใช้ชีวิตได้ดี แตกต่างจากแนวทางจิตวิทยาดั้งเดิมที่มักให้ความสำคัญกับการบำบัดปัญหาทางจิตใจ โดยเขาชี้ว่าความสุขเป็นสิ่งที่มนุษย์จำเป็นต้องเรียนรู้และฝึกฝน เพราะสมองของเรามีแนวโน้มจดจำเรื่องร้ายมากกว่าเรื่องดี หรือที่เรียกว่าอคติเชิงลบ (Negativity Bias) ซึ่งมีรากฐานมาจากสัญชาตญาณการเอาตัวรอดของมนุษย์
อย่างไรก็ตาม การเรียนรู้เรื่องความสุขไม่ได้หมายความว่าเราต้องมองโลกในแง่ดีตลอดเวลา หรือพยายามปฏิเสธความทุกข์ที่เกิดขึ้น เพราะความสุขและความทุกข์สามารถเกิดขึ้นพร้อมกันได้ ดร.เพิ่มสิทธิ์จึงเสนอแนวคิดการออกแบบความสุขผ่าน 3 มิติ ซึ่งเปรียบเสมือนสารอาหารหลักที่มนุษย์ควรได้รับอย่างสมดุล
เริ่มจาก ความรื่นรมย์ ที่แตกต่างจากความสุขสบาย ซึ่งมักเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติเมื่อเราได้พบสิ่งที่ชอบ เช่น การกินอาหารอร่อยหรือการพักผ่อน ขณะที่ความรื่นรมย์ต้องอาศัยการลงแรงสร้างประสบการณ์ โดยมีองค์ประกอบสำคัญคือความสุขสบาย ผู้คน และความทรงจำที่มีความหมาย การใช้เวลาทำกิจกรรมร่วมกับคนสำคัญจึงอาจสร้างความสุขที่คงอยู่ในความทรงจำได้ยาวนานกว่าความสุขชั่วคราวที่เกิดขึ้นเพียงลำพัง
มิติที่สองคือ ความพึงพอใจ ซึ่งเกิดจากความรู้สึกเติมเต็มหลังจากพยายามทำบางสิ่งจนสำเร็จ โดยเฉพาะเมื่อเราต้องเผชิญอุปสรรคระหว่างทาง
อย่างไรก็ตาม ดร.เพิ่มสิทธิ์เตือนว่ามนุษย์มักติดกับดักของการตั้งเป้าหมายใหม่อยู่เสมอ เมื่อบรรลุเป้าหมายหนึ่งก็รีบขยับไปหาเป้าหมายถัดไป จนกลายเป็นการวิ่งไล่ตามความสำเร็จอย่างไม่มีจุดสิ้นสุด เขาจึงเสนอสมการความพึงพอใจว่า ความพึงพอใจ = สิ่งที่มี ÷ สิ่งที่อยากได้ เพื่อชวนให้คิดว่าการมีความสุขไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเพิ่มสิ่งที่ครอบครองหรือความสำเร็จเพียงอย่างเดียว
“บางครั้งการลดความคาดหวัง รู้จักพอใจกับสิ่งที่มี และยอมปล่อยวางเป้าหมายบางอย่าง ก็ช่วยให้เรามีความสุขกับชีวิตได้มากขึ้น”
มิติสุดท้ายคือ ความหมาย (Meaning) ซึ่ง ดร.เพิ่มสิทธิ์มองว่าเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้คนจำนวนมากกำลังขาดแคลน โดยความหมายในชีวิตประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่
- ความเชื่อมโยง หรือการเข้าใจว่าเรื่องราวและประสบการณ์ที่ผ่านมาเกี่ยวข้องกับตัวตนของเราอย่างไร
- จุดมุ่งหมาย หรือการตอบตัวเองให้ได้ว่าเรากำลังทำสิ่งต่าง ๆ ไปเพื่ออะไร ทั้งเป้าหมายระยะสั้นและระยะยาว เพราะการมีจุดหมายช่วยให้เรารู้สึกตื่นเต้นกับอนาคต
- ความสำคัญ หรือการรับรู้ว่าชีวิตของเรามีคุณค่าต่อใครบางคน ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องยิ่งใหญ่หรือสร้างผลกระทบต่อคนทั้งโลก เพียงการรู้ว่าตัวเรามีความสำคัญต่อครอบครัว เพื่อนร่วมงาน หรือคนรอบข้าง ก็สามารถเติมความหมายให้กับชีวิตได้แล้ว
ความสุขไม่มีคำตอบตายตัวที่ใช้ได้กับทุกคน เพราะแต่ละคนมีเงื่อนไขชีวิต ความต้องการ และสิ่งที่ให้คุณค่าแตกต่างกัน การออกแบบความสุขจึงต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจตัวเองว่า อะไรทำให้เรารื่นรมย์ อะไรทำให้เรารู้สึกพึงพอใจ และอะไรทำให้ชีวิตมีความหมาย
ทั้ง 3 มิติเปรียบเสมือนสารอาหารที่เราควรได้รับอย่างครบถ้วนและสมดุล เพื่อให้ความสุขเป็นสิ่งที่เราสามารถดูแลและสร้างขึ้นได้ด้วยตัวเอง
Human Skills in the Age of AI: ทักษะมนุษย์ที่ขาดไม่ได้ เมื่อโลกหมุนรอบ AI
หากมีเด็กอายุ 10 ปีเดินมาถามว่า ควรเรียนรู้อะไรเพื่อเตรียมตัวสำหรับอนาคต เราจะตอบว่าอย่างไร ?
คุณ แทนพงศ์ สุคนธ์พานิช CEO จาก FutureSkill for Business เปิดเวทีด้วยคำถามนี้ โดยเขาเชื่อว่า หลายคนคงแนะนำให้เด็กคนนี้ไปเรียน AI การเขียนโปรแกรม หรือ Data Science ซึ่งเป็นทักษะที่กำลังได้รับความสนใจอย่างมาก และเขายอมรับว่าหากเป็นตัวเองเมื่อก่อนก็คงตอบเช่นเดียวกัน
แต่เมื่อเทคโนโลยีพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว คำถามที่ควรให้ความสำคัญมากขึ้นคือ มนุษย์จะต้องมีทักษะอะไร และจะสร้างคุณค่าอย่างไร เพื่อให้ยังเป็นที่ต้องการในอนาคต
คุณแทนพงศ์เล่าถึงประสบการณ์ที่ได้เดินทางไปร่วมงาน WorldSkills Shanghai 2026 ที่ประเทศจีน ซึ่งเป็นการแข่งขันทักษะฝีมือระดับโลกที่มีผู้เข้าร่วมจากหลายสิบประเทศ รวมถึงประเทศไทย
สิ่งที่ทำให้เขาประทับใจคือการแข่งขันทักษะอาชีพหลากหลายประเภท ตั้งแต่งานก่ออิฐ เชื่อมโลหะ ปูกระเบื้อง ประกอบเฟอร์นิเจอร์ จัดสวน ซ่อมเครื่องบิน ไปจนถึงการขายสินค้าและการดูแลผู้ป่วย ซึ่งประเทศไทยสามารถคว้าเหรียญเงินจากการแข่งขันสาขาการดูแลผู้ป่วยกลับมาได้ด้วย
เขาตั้งข้อสังเกตว่าท่ามกลางกระแสความสนใจด้าน AI และเทคโนโลยี การแข่งขันครั้งนี้กลับมีทักษะกลุ่ม Non-IT เป็นสัดส่วนถึง 59% ชวนให้เห็นว่างานอีกจำนวนมากยังต้องอาศัยฝีมือ ความชำนาญ และประสบการณ์ของมนุษย์ ซึ่งเทคโนโลยียังไม่สามารถเข้ามาทดแทนได้ทั้งหมด
ประเด็นดังกล่าวสอดคล้องกับแนวโน้มของตลาดแรงงานที่ยังต้องการอาชีพซึ่งใช้ทักษะปฏิบัติและการทำงานร่วมกับผู้คน ไม่ว่าจะเป็นแรงงานภาคเกษตร พนักงานขนส่ง ช่างฝีมือ แรงงานก่อสร้าง หรือพนักงานขายหน้าร้าน คุณแทนพงศ์มองว่างานเหล่านี้ยังมีโอกาสเติบโตต่อไป แม้ AI จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นก็ตาม
“อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้หมายความว่าคนทำงานทุกคนจำเป็นต้องเปลี่ยนอาชีพไปทำงานเหล่านี้ สิ่งสำคัญกว่าคือการกลับมาพัฒนาทักษะในอาชีพของตัวเองให้เชี่ยวชาญขึ้น พร้อมเปลี่ยนวิธีคิดจากการทำงานให้เสร็จตามหน้าที่ ไปสู่การทำงานที่สร้างคุณค่าให้กับตัวเอง องค์กร และลูกค้าได้มากกว่าเดิม”
สำหรับทักษะที่จะช่วยให้มนุษย์สร้างคุณค่าได้อย่างต่อเนื่อง คุณแทนพงศ์เสนอแนวคิด Head, Hand และ Heart
- Head หมายถึงความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และตัดสินใจ ซึ่งเขามองว่าการตั้งคำถามให้ถูกต้องอาจสำคัญกว่าการหาคำตอบ เพราะคำถามที่ดีจะช่วยให้เราเข้าใจปัญหาและหาทางแก้ไขได้ตรงจุด
- Hand คือทักษะการลงมือทำที่ต้องอาศัยการฝึกฝนและลองผิดลองถูกจนเกิดความชำนาญ เพราะการรู้วิธีทำบางอย่างกับการทำสิ่งนั้นได้ดีจริง ๆ เป็นคนละเรื่องกัน
- Heart คือความเข้าอกเข้าใจผู้อื่น (Empathy) ความใส่ใจ และความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์กับผู้คน ซึ่งล้วนเป็นคุณสมบัติสำคัญที่ทำให้การทำงานของมนุษย์มีคุณค่ามากกว่าผลลัพธ์ที่ได้จากเทคโนโลยี
ท้ายที่สุด คุณแทนพงศ์กลับมาที่คำถามแรกของเวทีว่า หากเด็กอายุ 10 ปีมาถามอีกครั้งว่าควรเรียนรู้อะไรเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต เขาคงไม่แนะนำให้เด็กเลือกเรียนเฉพาะทักษะที่กำลังเป็นกระแสอีกต่อไป เพราะไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าเทคโนโลยีและตลาดแรงงานจะเปลี่ยนแปลงไปมากเพียงใดในอีก 10–20 ปีข้างหน้า
“สิ่งที่อยากแนะนำคือการฝึกคิดให้เป็น ลงมือทำให้เก่ง และเรียนรู้ที่จะเข้าใจผู้อื่น พร้อมค้นหาว่าอะไรคือสิ่งที่ตัวเองทำได้ดีและมีความหมาย เพราะทักษะแห่งอนาคตอาจไม่ได้วัดกันที่ว่าใครใช้ AI ได้เก่งที่สุด หากอยู่ที่ว่าใครสามารถนำความสามารถของตัวเองไปสร้างคุณค่าให้กับผู้อื่นได้มากกว่ากัน”
วิชาตุนเสบียงความคิด เปลี่ยนบทเรียนจากอดีต ให้กลายเป็น ทักษะมนุษย์ยุค Al ที่ใครก็เลียนแบบไม่ได้
เมื่อ AI สามารถสร้างทั้งภาพ ข้อความ และไอเดียใหม่ ๆ ได้ภายในไม่กี่วินาที ผลงานจำนวนมากกลับเริ่มมีหน้าตาคล้ายกันจนน่าเบื่อ
คุณ ประกิต กอบกิจวัฒนา อดีต Executive Creative Director ผู้อยู่เบื้องหลังการสร้างแบรนด์สุดแข็งแกร่ง “ทีมชัชชาติ” และ Creative จาก Kohkae ชวนคนทำงานกลับมาตั้งคำถามอย่างดุดันว่า เราจะสร้างผลงานที่แตกต่างจากคนอื่นได้อย่างไร หากตัวเราเองยังมีความรู้และประสบการณ์ไม่มากพอ
เขามองว่าคนที่ใช้ AI ได้ดีมักเป็นคนที่มี “เสบียงความคิด” สะสมอยู่ในตัวจำนวนมาก เพราะถึง AI จะมีความสามารถเพียงใด สุดท้ายก็ยังต้องอาศัยมนุษย์เป็นคนคิด ตั้งคำถาม และออกคำสั่งให้มันทำงาน
“หนึ่งในวิธีสะสมเสบียงความคิดที่ดีที่สุดคือการย้อนกลับไปเรียนรู้อดีต เพราะความคิดสร้างสรรค์แทบทุกอย่างล้วนมีรากฐานมาจากสิ่งที่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ไม่มีไอเดียใดเกิดขึ้นจากความว่างเปล่าอย่างแท้จริง สิ่งที่เราเรียกว่าความคิดใหม่มักเป็นการหยิบองค์ความรู้ ประสบการณ์ หรือผลงานจากอดีตมาตีความและเล่าใหม่ด้วยวิธีของตัวเอง”
เขาย้ำว่า อดีตเป็นเหมือนสปริงบอร์ดที่ช่วยส่งให้เรากระโดดไปสู่อนาคตได้ไกลขึ้น โดยการศึกษาอดีตควรย้อนกลับไปให้ถึงต้นทางด้วยว่าใครเป็นผู้ริเริ่มแนวคิดนั้น และแนวคิดดังกล่าวส่งอิทธิพลต่อสิ่งที่ตามมาอย่างไร
“เพราะยิ่งเข้าใจที่มา เราก็ยิ่งมีวัตถุดิบสำหรับต่อยอดความคิดได้มากขึ้น”
อย่างไรก็ตาม เสบียงความคิดไม่ได้หาได้เฉพาะจากห้องเรียนหรือการศึกษาตามหลักสูตรเท่านั้น แต่ยังมาจากการอ่านหนังสือ ดูภาพยนตร์ ศึกษาศิลปะ สังเกตผู้คน และเรียนรู้เรื่องราวต่าง ๆ รอบตัว คุณประกิตมองว่าทุกประสบการณ์สามารถกลายเป็นวัตถุดิบสำหรับสร้างสรรค์ผลงานได้ในอนาคต แม้ในตอนแรกเราอาจยังไม่รู้ว่าจะนำความรู้เหล่านั้นไปใช้ทำอะไร แต่เมื่อสะสมมากพอ
“วันหนึ่งความรู้จากคนละเรื่องอาจเชื่อมโยงกันจนเกิดเป็นไอเดียที่คาดไม่ถึง ปัญหาของคนที่คิดงานไม่ออกจึงอาจไม่ได้เกิดจากการขาดพรสวรรค์ หากเป็นเพราะเรายังมีเสบียงความคิดไม่มากพอที่จะหยิบมาใช้ เขาจึงสนับสนุนให้คนทำงานอ่านให้มาก ดูให้มาก และเปิดรับความรู้จากหลากหลายสาขา โดยไม่จำเป็นต้องจำกัดตัวเองอยู่เฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข้องกับอาชีพ”
อีกทักษะที่คุณประกิตให้ความสำคัญคือความกล้าตั้งคำถามและความคิดที่แตกต่าง เขามองว่าคนทำงานสร้างสรรค์ต้องมีความเป็นกบฏอยู่ในตัวบ้าง กล้าท้าทายวิธีคิดเดิม ๆ และมองสิ่งต่าง ๆ จากมุมที่คนทั่วไปอาจมองข้าม เพราะหากเรามองทุกอย่างเหมือนคนอื่น ผลงานที่ออกมาก็ย่อมไม่แตกต่างจากสิ่งที่มีอยู่แล้ว
แนวคิดนี้ยิ่งสำคัญเมื่อเราต้องทำงานร่วมกับ AI ซึ่งมักตอบสนองและเห็นด้วยกับคำสั่งของผู้ใช้งาน เราจึงต้องรู้จักสงสัย ตรวจสอบ และไม่คล้อยตามทุกคำตอบหรือคำชมที่ AI มอบให้ เพราะความสามารถในการคิดวิเคราะห์และตัดสินใจยังเป็นหน้าที่สำคัญของมนุษย์
คุณประกิตเปรียบเทียบว่า “AI คือ Hardware แต่เราคือ Human Software” เพราะผลงานสร้างสรรค์ที่ดีจำเป็นต้องมีความคิด ประสบการณ์ และมุมมองของมนุษย์อยู่ในนั้นเสมอ ต่อให้มีเครื่องมือที่เก่งเพียงใด หากคนใช้งานขาดความรู้และไม่รู้ว่าต้องการอะไร ก็ยากที่จะสร้างผลงานที่ดีได้
เปิด Data การหางาน กำลังเปลี่ยนไปจริงหรอ ?
พฤติกรรมการหางานของผู้คนเปลี่ยนแปลงไปมากแค่ไหน เมื่อเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในการสมัครงานมากขึ้น ?
คุณ ปิยภัทร พุ่มเทศ Manager, Development & Supports และคุณ ฐณวัฒน์ สร้อยพยอม Manager Product & Content Marketing จาก JobThai เปิดสถิติการใช้งานแพลตฟอร์ม JobThai ระหว่างเดือนมกราคม–ตุลาคม 2026 พบว่ามีผู้ใช้งานมากกว่า 300,000 คน มีตำแหน่งงานเปิดรับสมัครมากกว่า 200,000 อัตราต่อเดือน และมีการส่งใบสมัครงานรวมกว่า 18 ล้านครั้ง หรือเฉลี่ยเดือนละ 1.8 ล้านครั้ง
จากสถิตินี้บ่งชี้ว่า เวลาเราสมัครงานแต่ละครั้งอาจต้องแข่งขันกับผู้สมัครอีกอย่างน้อย 7 คนขึ้นไป ตัวเลขเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าตลาดแรงงานยังมีความเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ทั้งจากคนที่มองหาโอกาสใหม่และองค์กรที่ต้องการบุคลากรใหม่ ๆ มาเติมเต็ม
แต่เหตุใดผู้สมัครจำนวนมากจึงยังหางานที่ตอบโจทย์ตัวเองไม่ได้ ขณะที่องค์กรเองก็ยังประสบปัญหาหาคนที่เหมาะสมไม่เจอ ?
จากข้อมูลที่ JobThai รวบรวม พบว่าคนหางานยังเผชิญอุปสรรคหลายด้าน ตั้งแต่ความกังวลเรื่องอายุที่อาจกลายเป็นข้อจำกัดในการสมัครงาน การขาดประสบการณ์ตรงตามที่องค์กรต้องการ ตำแหน่งงานที่อยู่ไกลจากที่พัก ไปจนถึงความกังวลว่าจะไม่ได้รับการติดต่อกลับหลังสัมภาษณ์งาน อีกประเด็นสำคัญคือเรื่องเงินเดือนที่ต้องสอดคล้องทั้งกับความคาดหวังของผู้สมัครและค่าครองชีพในปัจจุบัน
จากประเด็นเหล่านี้ วิทยากรทั้งคู่จึงชวนตั้งคำถามว่า “งานที่ใช่ แต่ไม่เข้ากับชีวิตของเรา ยังถือเป็นงานที่ใช่อยู่ไหม?” เพราะแม้ตำแหน่งงานจะตรงกับความสามารถหรือความสนใจ แต่หากต้องเสียเวลาเดินทางหลายชั่วโมงต่อวัน งานนั้นก็อาจไม่ตอบโจทย์ชีวิตของผู้สมัครอีกต่อไป
JobThai พยายามพัฒนาฟังก์ชันใหม่เพื่อช่วยให้ผู้สมัครค้นหางานที่เหมาะกับตัวเองได้สะดวกขึ้น หนึ่งในนั้นคือระบบค้นหางานผ่านแผนที่ ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้งานมองเห็นตำแหน่งที่ตั้งของบริษัทและงานที่เปิดรับสมัครในพื้นที่ต่าง ๆ ทำให้สามารถประเมินระยะทางและความสะดวกในการเดินทางก่อนตัดสินใจสมัครได้ง่ายขึ้น
อีกปัญหาที่ JobThai พบคือผู้สมัครบางคนรู้ว่าตัวเองมีทักษะอะไรหรือเรียนจบสาขาไหนมา แต่กลับไม่รู้ว่าควรค้นหาตำแหน่งงานด้วยคำว่าอะไร จึงมีการนำ AI เข้ามาช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถค้นหางานด้วยการพิมพ์ข้อความอธิบายความต้องการเป็นประโยคยาว ๆ แทนการค้นหาด้วยชื่อตำแหน่งงานเพียงอย่างเดียว
โดยระบบจะประมวลผลและแนะนำงานที่เกี่ยวข้องกับทักษะและความสนใจของผู้สมัคร วิธีนี้ยังช่วยให้องค์กรที่เปิดรับตำแหน่งงานใหม่ ๆ มีโอกาสเข้าถึงผู้สมัครที่มีความสามารถตรงกับงาน แม้ผู้สมัครจะไม่คุ้นเคยกับชื่อตำแหน่งดังกล่าวก็ตาม
อีกประเด็นที่วิทยากรทั้งคู่ให้ความสำคัญคือการทำให้คนหางานรู้จักองค์กรก่อนตัดสินใจสมัคร เพราะปัจจุบันผู้สมัครไม่ได้พิจารณาเพียงชื่อตำแหน่ง หน้าที่ความรับผิดชอบ หรือเงินเดือนเท่านั้น แต่ยังอยากรู้ด้วยว่าบริษัทที่กำลังสนใจมีบรรยากาศการทำงานและวัฒนธรรมองค์กรอย่างไร
ขณะที่ประกาศรับสมัครงานแบบเดิมซึ่งเต็มไปด้วยข้อความอธิบายคุณสมบัติและหน้าที่การทำงาน อาจไม่เพียงพอที่จะทำให้ผู้สมัครเห็นภาพการทำงานจริงได้อีกแล้ว คนหางานเริ่มต้องการข้อมูลที่เข้าถึงได้ง่าย มีความเป็นปัจจุบัน และสามารถโต้ตอบหรือสอบถามรายละเอียดจากองค์กรได้โดยตรง ประเด็นนี้จึงเป็นโจทย์สำคัญสำหรับ HR และฝ่ายสรรหาในการปรับวิธีสื่อสารกับผู้สมัคร เพื่อช่วยให้คนหางานเข้าใจองค์กรได้มากขึ้นก่อนตัดสินใจ
พฤติกรรมการหางานจะเปลี่ยนแปลงไปตามรูปแบบการใช้ชีวิตของผู้คนอยู่เสมอ การพัฒนาเทคโนโลยีจึงต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจว่าคนหางานกำลังเจอปัญหาอะไร มากกว่าการเพิ่มฟังก์ชันใหม่เพียงเพราะเทคโนโลยีทำได้ ขณะเดียวกัน องค์กรเองก็จำเป็นต้องปรับตัวให้ทันกับความคาดหวังของผู้สมัครที่เปลี่ยนไป ทั้งเรื่องความสะดวกในการสมัครงาน การสื่อสารข้อมูล และการนำเสนอภาพการทำงานที่ตรงกับความเป็นจริง
เพราะการสรรหาที่มีประสิทธิภาพควรช่วยให้ผู้สมัครได้พบงานที่เหมาะกับทักษะและชีวิตของตัวเอง พร้อมกับช่วยให้องค์กรค้นพบคนที่เหมาะสมกับงานได้เช่นกัน
Work-Life Multiverse: เมื่อองค์กรที่ดีคือฐานให้เราเติบโตได้ทุกบทบาท โดยไม่สูญเสียตัวเอง
มนุษย์ทุกคนมีเวลาในชีวิตจำกัด แต่เราจะใช้เวลาที่มีอยู่ทำสิ่งต่าง ๆ ที่รักได้มากแค่ไหน ?
คุณ ศรัญ คุ้งบรรพต Head of Talent Management & Organization Culture Department จากธนาคารกรุงศรีอยุธยา ชวนผู้ฟังสำรวจคำถามนี้ผ่านประสบการณ์ชีวิตของตัวเอง ซึ่งสวมบทบาทหลากหลายมาตั้งแต่วัยเด็ก ทั้งการเรียน การประกวดร้องเพลง และการแสดงละคร โดยจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเขาชนะการประกวดร้องเพลง จนได้รับโอกาสทำงานในวงการบันเทิงตั้งแต่อายุยังน้อย
ชีวิตของเขาจึงแตกต่างจากเด็กทั่วไป เพราะต้องแบ่งเวลาระหว่างการเรียนกับการทำงาน บางครั้งต้องขาดเรียนเพื่อไปทำกิจกรรม และต้องเตรียมตัวล่วงหน้ามากกว่าคนอื่น ประสบการณ์เหล่านี้ฝึกให้เขาคุ้นเคยกับการรับผิดชอบหลายอย่างพร้อมกัน และกลายเป็นพื้นฐานของการใช้ชีวิตมาจนถึงปัจจุบัน
ทุกวันนี้ คุณศรัญยังคงใช้ชีวิตอย่างเต็มที่ในหลายบทบาท นอกจากงานประจำด้าน HR ที่ธนาคารกรุงศรีฯ แล้ว เขายังเป็นนักร้อง นักแสดงละครเวที อาจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักพากย์ภาพยนตร์ให้ค่าย Disney รวมถึงงานเขียนหนังสือและการทำรายการ YouTube โดยแต่ละวันเริ่มต้นตั้งแต่ช่วงเช้า และใช้เวลาหลังเลิกงานหรือวันหยุดไปกับกิจกรรมต่าง ๆ จนหลายคนสงสัยว่าเขาทำทั้งหมดนี้ได้อย่างไร
คุณศรัญยอมรับว่าตัวเองไม่มีเคล็ดลับพิเศษ แต่เขาโชคดีที่ได้ทำงานกับองค์กรและผู้บริหารที่เข้าใจและสนับสนุนให้พนักงานมีชีวิตด้านอื่นนอกเหนือจากงานประจำ โดยกรุงศรีมีรูปแบบการทำงานที่เปิดโอกาสให้เขาทำงานจากบ้านได้ 3 วันต่อสัปดาห์ ซึ่งช่วยให้บริหารเวลาและเดินหน้าทำสิ่งที่รักได้มากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การใช้ชีวิตหลายบทบาทย่อมมีสิ่งที่ต้องแลก หรือที่คุณศรัญเรียกว่า Trade-off ทั้งด้านร่างกาย เวลา และสภาพจิตใจ เพราะบางวันที่ต้องเข้าออฟฟิศ เขาต้องตื่นตั้งแต่ตีห้าครึ่งเพื่อให้ไปถึงที่ทำงานตอนเจ็ดโมงครึ่ง ขณะที่บทบาท HR ก็ต้องรับมือกับปัญหาและความรู้สึกของผู้คนอยู่ตลอดเวลา เขาจึงต้องดูแลสุขภาพกายและใจให้พร้อมรับกับภาระเหล่านี้เสมอ
ที่สำคัญ เขาไม่คิดว่าชีวิตตัวเองเป็นสูตรสำเร็จที่ทุกคนต้องทำตาม เพราะแต่ละคนมีเงื่อนไขและข้อจำกัดแตกต่างกัน เช่นเดียวกับแนวคิดเรื่อง Work-Life Balance ที่ไม่จำเป็นต้องสมดุลกันทุกวัน บางช่วงเราอาจต้องทุ่มเทให้กับงานมากเป็นพิเศษ ขณะที่บางช่วงก็ควรผ่อนจังหวะลงและให้เวลากับชีวิตด้านอื่น สิ่งสำคัญคือการรู้จักสังเกตตัวเอง ยอมรับข้อจำกัด และหาจังหวะชีวิตที่เหมาะสมกับตัวเรา
คุณศรัญจึงเสนอแนวทางออกแบบชีวิตที่เริ่มจาก
- Reflect Your Life หรือการสำรวจชีวิตตัวเองตามความเป็นจริง เข้าใจว่าชีวิตมีทั้งช่วงเวลาที่ดีและยากลำบาก ตามด้วย
- Understand Yourself การทำความเข้าใจเป้าหมาย ความต้องการ และบทบาทต่าง ๆ ที่เรารับผิดชอบ ก่อนจะมาถึง
- Love Your Work หรือการเห็นคุณค่าของงานที่ทำ เพราะงานเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้เราดำเนินชีวิตและทำสิ่งอื่นที่รักได้
- เมื่อเข้าใจตัวเองแล้ว เราควรทำให้เป้าหมายเหล่านั้นมีความหมาย หรือ Make Them Meaningful
- และลงมือเก็บเกี่ยวประสบการณ์ผ่านแนวคิด Collecting Memories เพราะวันหนึ่งเราอาจไม่มีเรี่ยวแรง เวลา หรือโอกาสกลับไปทำสิ่งที่เคยทำได้อีก การได้ใช้เวลากับสิ่งที่รักและสะสมความทรงจำดี ๆ จึงเป็นสิ่งที่เขาให้ความสำคัญอย่างมาก
คุณศรัญย้ำว่าการใช้ชีวิตให้เต็มที่ไม่ได้หมายความว่าเราต้องรับทุกโอกาสหรือทำทุกอย่างที่เข้ามา แต่ควรเลือกทำสิ่งที่ช่วยเติมเต็มชีวิตมากกว่าสร้างความทุกข์ให้ตัวเองและผู้อื่น
“และที่สำคัญที่สุด Do the Right Things Right, Make Things and Life Simple ทำสิ่งที่ถูกต้องด้วยวิธีที่ถูกต้อง เมื่อเราไม่ต้องเสียพลังงานไปกับการแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการตัดสินใจผิดพลาด ก็จะมีเวลาและพื้นที่ทางความคิดเหลือสำหรับสิ่งที่สำคัญกับชีวิตมากขึ้น”
ทักษะกล้าโง่: ถอดหมวกความเก่งแล้วกลับมาเป็น ‘คนโง่’ ที่พร้อมเรียนรู้ เปลี่ยนไอเดียไร้สาระสู่นวัตกรรมข้ามคืน
เมื่อ AI เข้ามามีบทบาทกับการทำงานมากขึ้น ทุกคนต่างถูกกระตุ้นให้ Upskill, Reskill และ Relearn เพื่อพัฒนาตัวเองให้ทันเทคโนโลยี แต่ความพยายามที่จะเก่งขึ้นตลอดเวลาอาจทำให้หลายคนรู้สึกกดดัน กลัวตามคนอื่นไม่ทัน และกลัวถูกมองว่าไม่มีความสามารถ
คุณ ฐิติพันธ์ ทับทอง Head of Creative จาก Brilliant & Million จึงชวนผู้ฟังลองเปลี่ยนวิธีคิดด้วยการฝึก “ทักษะกล้าโง่” หรือการยอมถอดหมวกความเก่งของตัวเองออกชั่วคราว แล้วเปิดโอกาสให้ตัวเองได้ทดลองทำสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน เพราะบางครั้งความคิดสร้างสรรค์อาจเริ่มต้นจากไอเดียที่ดูไร้สาระ หรือความกล้าที่จะลงมือทำอะไรบางอย่างโดยไม่ต้องรู้วิธีทั้งหมดตั้งแต่แรก
คุณฐิติพันธ์เล่าถึงประสบการณ์ที่เริ่มต้นจากความอยากนำตุ๊กตาที่ภรรยาชื่นชอบมาสร้างเป็นตัวละครแอนิเมชัน แม้ตัวเองจะไม่ได้มีทักษะเขียนโปรแกรมมาก่อน เขาจึงลองใช้ AI และ Vibe Coding สร้างผลงานจนกลายเป็นโปรเจกต์ The Useless Gang ซึ่งนำเรื่องราวของแก๊งตุ๊กตาไร้ประโยชน์มาเผยแพร่ผ่าน Instagram และมียอดรับชมหลักแสนภายในเวลาเพียง 2 เดือน
จากจุดเริ่มต้นที่ทำขึ้นเพราะความสนุก เขาค่อย ๆ พัฒนากระบวนการทำงานจนสามารถสร้าง AI Animation Studio ของตัวเอง พร้อมออกแบบ Workflow สำหรับผลิตผลงานได้อย่างต่อเนื่อง และยังต่อยอดตัวละครเหล่านี้ให้มีประโยชน์มากขึ้น เช่น การสร้างเว็บไซต์รายงานสถานการณ์น้ำท่วมในกรุงเทพฯ โดยให้ตัวละครมาช่วยนำเสนอข้อมูลที่เป็นประโยชน์และอัปเดตสถานการณ์เกือบเรียลไทม์ สิ่งที่เริ่มจากการเล่นกับตุ๊กตาจึงกลายเป็นโอกาสให้เขาได้เรียนรู้การออกแบบและควบคุมกระบวนการผลิตผลงานด้วยตัวเอง
นอกจากนี้ เขายังยกตัวอย่างโปรเจกต์ที่เกิดจากความคิดเล่น ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การทำพิพิธภัณฑ์ออนไลน์สำหรับคนที่ชอบคันไม้คันมือ เช่น ชอบเอานิ้วไปวาดรูปบนฝุ่นหลังรถ หรือชอบสัมผัสสิ่งต่าง ๆ ซึ่งอาจผิดกฎหมาย หรือทำให้ตัวเองเจ็บ โดยเปลี่ยนพฤติกรรมเหล่านี้ให้กลายเป็นประสบการณ์ที่ผู้คนสามารถทดลองเล่นผ่านหน้าจอได้
อีกผลงานคือเกมผี “อย่าวางสาย” ที่ให้ผู้เล่นรับบทเป็นดีเจรายการวิทยุ คอยรับโทรศัพท์จากผู้ฟังที่กำลังเผชิญเหตุการณ์ลึกลับ ก่อนใช้ข้อมูลจากบทสนทนามาไขปริศนาและช่วยให้ตัวละครเอาชีวิตรอด
ทั้งสองโปรเจกต์อาจดูเป็นเรื่องสนุกที่ไม่ได้มีประโยชน์อะไรในตอนแรก แต่กระบวนการสร้างผลงานกลับช่วยให้เขาได้ฝึกทักษะใหม่ ๆ ตั้งแต่การออกแบบประสบการณ์ผู้ใช้งาน การเล่าเรื่อง ไปจนถึงการคิดว่าจะทำอย่างไรให้ผู้คนสนใจและอยากมีส่วนร่วมกับผลงานต่อไป
สำหรับการนำ AI มาใช้กับงานครีเอทีฟโดยตรง คุณฐิติพันธ์ยังทดลองสร้าง AI Agent ที่ทำหน้าที่เป็น “คุณยายผู้รีวิวงานครีเอทีฟ” เพื่อช่วยตรวจสอบว่าไอเดียหรือ Presentation ที่ทีมงานสร้างขึ้นสามารถสื่อสารให้คนทั่วไปเข้าใจได้จริงหรือไม่ เพราะคนทำงานสร้างสรรค์มักคุ้นเคยกับผลงานของตัวเองจนบางครั้งอาจมองข้ามความรู้สึกของผู้รับสาร การให้ AI ทดลองสวมบทบาทเป็นคนที่มีประสบการณ์และมุมมองแตกต่างออกไป จึงช่วยให้ทีมได้ตั้งคำถามกับผลงานก่อนนำไปใช้งานจริง
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า AI สามารถเป็นพื้นที่สำหรับทดลองความคิดที่เราอาจไม่เคยมีโอกาสลงมือทำ และช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ ให้กับกระบวนการทำงานได้ โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากโปรเจกต์ขนาดใหญ่หรือมีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีมาก่อน
คุณฐิติพันธ์ชวนทุกคนกลับมาฝึก Being Stupid หรือการกล้ายอมรับว่าตัวเองยังไม่รู้อะไรบางอย่าง โดยเสนอแนวทางเริ่มต้น 6 ขั้นตอน ได้แก่ Say I Don’t Know ยอมรับว่ายังไม่รู้, Turn It into a Question เปลี่ยนความไม่รู้ให้เป็นคำถาม, Use AI ใช้ AI ช่วยค้นหาวิธีลงมือทำ, Play with It ทดลองเล่นและเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้น, Invite Someone In ชวนคนอื่นเข้ามาช่วยคิดหรือทดลอง และ Decide What’s Next ตัดสินใจว่าจะพัฒนาสิ่งนั้นต่อไปอย่างไร
“เราควรใช้โอกาสที่ AI ทำให้การทดลองสิ่งใหม่ ๆ สะดวกขึ้น มาลองทำเรื่องที่ตัวเองไม่เคยทำให้บ่อยขึ้น ไม่ต้องกังวลหรอกครับว่าไอเดียตั้งต้นจะดูแปลกหรือไร้สาระเพียงใด เพราะสิ่งสำคัญที่สุดหลังจากลงมือทำคือการกลับมาถามตัวเองว่า “ครั้งนี้เราได้เรียนรู้อะไร ?”
