Q&A of the Month ประจำเดือนกุมภาพันธ์กลับมาแล้ว ! แม้จะเป็นเดือนที่สั้นที่สุดของปี แต่สำหรับงานของ HR เดือนนี้มีปัญหามากมายเกิดขึ้น โดยตลอดเดือนที่ผ่านมามี HR มาตั้งคำถามน่าสนใจใน HR Community หรือ Q&A Forum ของ HREX หลายคำถามที่สะท้อนถึงความท้าทายในการบริหารคนทีเดียว
มาดูกันว่า 4 คำถามเด่นประจำเดือนกุมภาพันธ์ มีเรื่องอะไรบ้าง และผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล (HR Expert) ได้ให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ เชื่อถือได้ และสามารถนำไปปรับใช้จริงอย่างไร เพื่อเป็นแนวทางให้กับคนทำงาน HR ทุกคน !
Q1: ทำงาน Part-time หากขอลาออกกะทันหัน ร้านสามารถเอาผิดเราได้ไหม ?
หนูเป็นนักศึกษาทำงานพาร์ทไทม์ที่คาเฟ่แห่งหนึ่งได้ประมาณ 9 วันแล้วอยากลาออก เนื่องจากปัจจัยหลาย ๆ อย่าง ทั้งเรื่องเพื่อนร่วมงาน, บรรยากาศการทำงาน, ค่าแรงที่รู้สึกว่าไม่คุ้มค่ากับความเหนื่อยค่ะ (เป็นสิ่งที่หนูรู้ตั้งแต่แรกว่าจะได้ค่าแรงชม.ละเท่าไหร่ แล้วพอได้มาทำจริงๆจึงค่อยมารู้สึกว่าเหนื่อยไม่คุ้มเรา) และเรื่องการจ่ายค่าจ้างช้าค่ะ
ตอนแรกมีปัญหาแค่ 2 ข้อแรก ยังรู้สึกว่ารับได้ ทำต่อได้ หนูเลยลงเวลาเข้างานของเดือนกุมภาพันธ์ทั้งเดือนไว้แล้ว แต่เรื่องที่ทำให้รู้สึกไม่ดีจนอยากลาออกคือเรื่องจ่ายค่าจ้างช้าค่ะ ทำให้ความรู้สึกเปลี่ยนไปเลย หนูเลยแชทไปบอกพี่เจ้าของร้านว่าขอลาออกค่ะ เลยได้โทรคุยกันและมีปากเสียงเล็กน้อยค่ะ เขาถามถึงเหตุผลของหนู หนูก็บอกไปตามความจริงตามสามข้อข้างต้นเลย และหนูก็ได้ปรึกษาเรื่องนี้กับที่บ้าน ที่บ้านก็ไม่โอเคและอยากให้ออกด้วยค่ะ พอหนูไล่ไปว่าปัญหาคืออะไร เขาก็ตอบกลับมาทีละข้อ ๆ
อย่างเรื่องจ่ายเงินช้า เขาบอกว่าปกติจะจ่ายเงินพนักงานทุกวันที่ 1 แต่หนูเป็นพาร์ทไทม์ใหม่ ทำให้ส่งบัญชีหนูให้ฝ่ายบัญชีทีหลังพนักงานคนเก่า จึงล่าช้าได้ 1-2 วัน ข้อนี้หนูเข้าใจ แต่ร้านไม่แจ้งหนูตั้งแต่แรก…
มันอาจดูไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่สำหรับหนูมันเป็นเรื่องใหญ่มากค่ะ เพราะเงินก้อนนี้หนูจำเป็นต้องใช้ และคำนวณการใช้จ่ายไว้แล้วตั้งแต่ต้น พอมันรวมกับสิ่งที่เจอมาต่าง ๆ ก็ยิ่งทำให้รู้สึกแย่และไม่สบายใจที่จะทำงานต่อแล้ว
แต่ตอนนี้ทางร้านไม่ให้หนูลาออก เขาบอกให้เคลียร์ตารางงานที่เหลือที่หนูลงไว้ให้เสร็จก่อน ไม่อย่างนั้นก็ให้หาคนมาทำแทนหนูให้ได้ แต่หนูไม่มีใจอยากไปทำแล้วค่ะ มันยอมรับที่จะไปเจอหน้าคนอื่น ๆ ไม่ได้แล้ว ตอนที่เจ้าของร้านโทรมาเขาก็น่าจะอยู่ด้วยกันหมด เลยอยากรู้ว่าทางร้านสามารถฟ้องเราหรือเอาผิดเราได้ไหมคะ
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
จากที่เล่ามาทั้งหมด แนะนำให้คุยกับหัวหน้าโดยตรง ให้เข้าใจ และให้จ่ายค่าจ้างสำหรับวันที่ทำงานไปแล้วทั้งหมด
กรณีที่คุยกันไม่เข้าใจ แนะนำให้ไปพบเจ้าหน้าที่แรงงาน ที่สำนักงาน สวัสดิการคุ้มครองแรงงาน ซึ่งมีอยู่ประจำทุกจังหวัด ให้เจ้าหน้าที่แรงงานมาเจรจาไกล่เกลี่ยให้ยุติธรรมทั้งสองฝ่าย
ความถูกต้อง เมื่อทำงาน ต้องได้รับค่าจ้างตามที่ตกลงกันค่ะ การลาออก ให้แจ้งนายจ้างล่วงหน้าอย่างน้อย 7-15 วัน เพื่อนายจ้างจะได้มีเวลาสรรหาคนมาทดแทน
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q2: ทำงานเสร็จไม่ทันตามกำหนด ผู้ว่าจ้างสามารถเลิกจ้างได้หรือไม่ ?
ผมทำงานตำแหน่งกราฟิกดีไซน์ และตัดต่อวิดีโอ เป็นคนเดียวของทีม มีกำหนดส่งงานตามเวลา แต่ระหว่างทางก็มีงานเร่ง งานด่วน งานแทรกตลอด ซึ่งต้องใช้เวลาในการทำ และระหว่างกระบวนการทำงานก็พบปัญหาหลายอย่าง จึงทำให้งานที่มีกำหนดส่งต้องล่าช้ากว่ากำหนด
แล้วเมื่อประมาณเดือน ต.ค. 2567 ทางหัวหน้าทีมเคยจะให้ผมไปเอาใบลาออกมาเซ็น แต่ผมไม่ไปเพื่อรักษาสิทธิ์ของผม ล่าสุดวันที่ 6 ก.พ. 2568 ทางหัวหน้างานแจ้งว่าจะมีเอกสารมาให้เซ็นในวันพรุ่งนี้ ผมคาดว่าอาจจะเป็นใบเตือน แต่ไม่ทราบว่าเตือนด้วยความผิดอันใด ผมสามารถปฏิเสธ หรือไม่ยอมเซ็นได้หรือไม่ครับ
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
- หัวหน้าไม่มีสิทธิ์ให้เขียนใบลาออก กรณีที่หัวหน้าเอาใบลาออกมาให้เซ็น ถือว่าเป็นการล่วงเกินและขัดต่อสิทธิของลูกน้องหรือผู้ใต้บังคับบัญชา ลูกน้อง (พนักงาน)สามารถยื่นข้อร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาในลำดับสูงขึ้นไปได้
- กรณีส่งงานไม่ทันกำหนดเวลา เป็นการขาดประสิทธิภาพ แต่ทั้งนี้ทางหัวหน้าต้องพิจารณาเหตุผลด้วยว่ากรณีลูกน้องส่งงานไม่ทันมีสาเหตุจากอะไร เช่น งาน overload, process งานมีปัญหา, พนักงานไม่พอ หรืออื่นๆ
- การส่งงานไม่ทัน เป็นเหตุให้บริษัท ได้รับความเสียหายหรือไม่ อย่างไร เป็นจำนวนเงินเท่าใด หากความเสียหายไม่รุนแรง หัวหน้าสามารถตักเตือนให้ลูกน้องแก้ไข ปรับปรุง ลงโทษทางวินัยได้ แต่ถ้าความเสียหายพิสูจน์ได้ว่ามีความรุนแรง หัวหน้าและฝ่าย HR ของบริษัท สามารถเรียกพนักงานคุยและพิจารณาเลิกจ้างได้โดยต้องจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ยกเว้น เป็นความผิดร้ายแรง ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
พนักงานสามารถปฏิเสธการเซ็นได้ค่ะ การตักเตือน ต้องมีความผิดชัดเจน วัน เวลา สถานที่ ลักษณะของการกระทำผิด ความเสียหายที่เกิดขึ้น ความผิดมีอายุความปีต่อปี
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q3: พนักงานไม่อยากเข้า Engagement Day ควรทำยังไงดี ?
ทุกเดือน องค์กรจะจัดกิจกรรม Engagement Day ที่ออฟฟิศในช่วงเย็นๆ เพื่อให้พนักงานมาทำกิจกรรมร่วมกัน ได้พบปะพูดคุยกัน หลังจากทำงานอย่างเดียว แต่จากที่สังเกตก็คือ พนักงานไม่ค่อยชอบทำกิจกรรมเท่าไหร่ อยากทราบความคิดเห็นว่าเราควรทำอย่างไร ให้ทุกคนอยากมีส่วนร่วม อยากข้าร่วมงานนี้มากขึ้นครับ
A: บุษรา คุปกาญจนา
เราต้องมาทำความเข้าใจก่อนว่า ทำไมเขาถึงไม่อยากเข้าร่วม จากนั้นค่อยแก้ไข เหตุผลที่พนักงานไม่อยากเข้าร่วมอาจจะมาจากประเด็นด้านล่างนี้ที่เราต้องทราบเบื้องต้น
- พนักงานคิดว่าเขาแค่มาทำงาน ไม่ได้อยากทำอย่างอื่นในที่ทำงาน เมื่อทำงานเสร็จก็อยากจะกลับบ้านพักผ่อนหรือไปทำกิจกรรมกับคนที่ตนเองรู้สึกสนิทใจด้วย
- กิจกรรมที่จัดอาจจะไม่ตรงกลุ่มเป้าหมาย เช่น บางคนอาจจะชอบกิจกรรมในร่ม แต่เราอาจจะจัดกิจกรรมกลางแจ้งคนที่ไม่ชอบแดด ความร้อนก็อาจจะหาเรื่องไม่เข้าร่วมถ้าเป็นไปได้
- ไม่มีความเข้าใจในเรื่องของวัตถุประสงค์การจัดกิจกรรมคิดว่าเป็นเรื่องเสียเวลาเป็นเรื่องน่าเบื่อ หรือการจัดกิจกรรมนั้นอาจจะนอกเหนือเวลาทำงาน พนักงานเลยรู้สึกว่าจะกลับถึงบ้านดึกเกินไป เกินเวลาทำงานโดยไม่ได้รับการจ่ายเงินการทำงานล่วงเวลา
เมื่อทราบแล้วเราก็หาทางออกที่ดี อาจจะเป็น การทำสำรวจความต้องการพนักงานและตั้งกลุ่มพนักงานขึ้นมาแล้วช่วยกันระดมความคิดว่ากิจกรรมแบบไหนที่พวกเขาชอบซึ่งอาจจะมีการปรับเปลี่ยนกิจกรรมที่หลากหลายมากขึ้น นอกจากนี้การพูดคุยสื่อสารในองค์กรมีส่วนสำคัญ HR และหัวหน้างานมีส่วนสำคัญในการที่จะทำความเข้าใจของพนักงานว่าทำไมเราถึงจัดกิจกรรมขึ้นมา ต้องมีความเห็นและความเข้าใจที่ตรงกัน สามารถอธิบายหรือชี้นำเห็นข้อดีและการมีส่วนร่วม
ส่วนเรื่องวันเวลาจัดกิจกรรมก็มีส่วน ควรระดมความคิดว่าช่วงเวลาไหนที่เหมาะสมเพื่อให้คนส่วนมากหรือทุกคนสามารถเข้ากิจกรรมได้โดยไม่กังวลเรื่องของงานที่ยังค้าง การเดินทางกลับบ้านหลังเลิกงานหรือกระทบกับประสิทธิภาพการทำงานในวันถัดไป
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q4: โปรเจกต์ฝึกงาน HR ควรทำอะไรดี ?
ผมเป็นนิสิตฝึกงาน HR อยู่ในธุรกิจโรงงานเล็ก ๆ มีพนักงานประมาน 30 คน ผมต้องทำโปรเจกต์ HR แต่ยังคิดไม่ออกเลยครับ ผมอยากได้คำแนะนำจากพี่ ๆ ครับว่าควรทำอะไรดี
A: Poonie HR
งาน HR มี 3-4 Functions ครับ ชอบด้านไหนลองหยิบจับมาทำดู ขอยกตัวอย่างสัก 3 Functions ครับ
- การพัฒนาด้วยแผนพัฒนารายบุคคล เพื่อสร้างความก้าวหน้าในสายอาชีพ แนวทางคือลองออกแบบทดสอบทักษะด้าน Competency ที่จำเป็นต้องมี หรือทักษะในงานที่ต้องมี ที่ถูกกำหนดไว้แล้ว มาทำทดสอบ หาค่าเกณฑ์มาตรฐาน แล้วเลือกทำแผนพัฒนารายบุคคล เพื่อปิด Gap ทักษะ หรือ ปิด Gap Competency ก็ได้ครับ
- การประเมินผลการปฏิบัติงานประจำปี ลองนำแนวคิดของ OKRs หรือ BSC หรือ KPI มาใช้ในโรงงานดูว่า สามารถทำได้หรือไม่ภายใต้วัฒนธรรมองค์กรว่าเปิดรับการประเมินในรูปแบบไหนครับ
- Recruit & Selection วิเคราะห์ข้อมูลอัตราการสรรหาพนักงาน ว่า % ความสำเร็จในการสรรหาแต่ละตำแหน่งเป็นอย่างไร และมีวิธีการพัฒนาอย่างไร อาจนำ Digital Recruit มาช่วยในการศึกษาและนำเสนอก็ได้ครับ
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
