นับวัน บทบาทของ HR เต็มไปด้วยโจทย์ท้าทายรอบด้าน ตั้งแต่การดูแลและพัฒนาคน การรับมือกับความขัดแย้งในที่ทำงาน ไปจนถึงการปลูกฝังวัฒนธรรมองค์กรให้แข็งแรงและยั่งยืน
ตลอดทั้งปี 2025 มี HR เข้ามาถามคำถามน่าสนใจใน HR Community ของ HREX กันเยอะมาก และมี HR Expert Partner มาร่วมแลกเปลี่ยนคำถามและมุมมองกันอย่างเข้มข้นในหลากหลายประเด็น
ท่ามกลางคำถามจำนวนมาก HREX ได้คัดเลือก HR Q&A of the Year รวบรวม 10 คำถาม-คำตอบที่โดดเด่นและถูกพูดถึงมากที่สุด คำถามเหล่านี้ไม่ใช่แค่ปัญหาที่พบได้ทั่วไปในงาน HR แต่ยังสะท้อนความเปลี่ยนแปลง ความซับซ้อน และมุมคิดใหม่ ๆ ที่อาจทำให้คุณต้องกลับมาทบทวนวิธีทำงานของตัวเองอีกครั้ง
มาดูกันว่า 10 คำถามแห่งปีนี้ จะตรงกับสิ่งที่คุณเคยตั้งคำถามหรือกำลังเผชิญอยู่หรือไม่ เพราะบางคำถาม คุณอาจเคยคิด แต่ยังไม่เคยได้คำตอบที่ชัดเจน
Contents
Q&A of the Year 2025 #1: คนเป็น HRBP หรือเป็นผู้บริหาร HR เคยรู้สึกเบิร์นเอาท์กันไหม
HR ระดับบริหาร เคยรู้สึกเบิร์นเอาท์จากการทำงานกันไหม เคยเจอสถานการณ์ที่ทำให้กลืนไม่เข้า คายไม่ออก ไม่รู้จะแก้ไขยังไงบ่อยๆ จนส่งผลต่อการทำงานไหมครับ แล้วถ้าเจอแล้ว หาวิธีดูแลตัวเอง เติมไฟในการทำงานของตัวเองกันอย่างไร
A: บุษรา คุปกาญจนา
เราต้องยอมรับค่ะว่าในความเป็นจริงของโลกใบนี้ไม่ได้มีอะไรที่ง่าย สมดังใจเราไปหมดทุกอย่าง หลายๆครั้งที่เราตั้งใจทำงานและคาดหวังผลลัพธ์เชิงบวกให้กลับมาแล้วไม่เป็นดังใจก็ทำให้บั่นทอนจิตใจพอสมควรพอรวมตัวมาก ๆ เข้า บวกกับความเครียดที่อาจจะไม่ได้มีแค่เรื่องงานอย่างเดียวก็อาจจะทำให้เกิดสภาวะ Burnout ส่งผลกระทบกับงานและสุขภาพพอสมควร สำหรับผู้ตอบเองในฐานะของนักบริหารงานบุคคลแนะนำเป็นไอเดียที่ใช้มาตลอดดังต่อไปนี้
มองกาลไกล – มอง นึก คิด ออกไปถึงอนาคตอันไกลว่าสิ่งที่เราตั้งใจทำงานนั้นมันส่งผลต่อตัวเราในทางบวกในอนาคต ทำวันนี้ให้ดีที่สุดจะได้ไม่เสียดายเวลาภายหลัง
หาต้นเหตุที่ทำให้เราทุกข์ – หาเจอก็แก้ทุกข์นั้น เช่นถ้าเราโดนตำหนิบ่อยๆทั้งที่ไม่ใช่ความผิดของเรา ให้เราบอกตัวเองว่า ฉันทำดีที่สุดแล้วตลอดมาฉันทำอะไรบ้างและจุดมุ่งหมายจริงๆฉันหวังให้เป็นแบบไหน แต่วันนี้มันอาจจะไปไม่ถึงไม่เป็นไร ฉันทำดีที่สุดแล้วและจะทำมันต่อไป จะปรับปรุงในส่วนที่ควรปรับปรุง จะพัฒนาตัวเอง
หาสิ่งที่ตัวเองสนใจ – หาสิ่งที่ตัวเองชอบเช่นอยากเรียนเพิ่มเติมเพื่อพัฒนาตัวเองก็ทำ อยากพักผ่อนก็เคลียร์งานที่มีวางแผนพักผ่อน แล้วดึงใจกลับมาเริ่มต้นใหม่
หาเพื่อนปรับทุกข์ – ไม่ได้หมายถึงเราต้องไปพูดหรือบ่นเรื่องงานให้ฟัง แต่อย่างน้อยการได้ออกไปเจอผู้คน ไปนั่งคุยกันถึงเรื่องต่างๆที่สนใจร่วมกันแชร์ไอเดียในอนาคตที่ต่างคนต่างมีมันก็จุดพลังไฟให้เราได้
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #2: พนักงานไม่อยากเข้า Engagement Day ควรทำยังไงดี ?
ทุกเดือน องค์กรจะจัดกิจกรรม Engagement Day ที่ออฟฟิศในช่วงเย็นๆ เพื่อให้พนักงานมาทำกิจกรรมร่วมกัน ได้พบปะพูดคุยกัน หลังจากทำงานอย่างเดียว แต่จากที่สังเกตก็คือ พนักงานไม่ค่อยชอบทำกิจกรรมเท่าไหร่ อยากทราบความคิดเห็นว่าเราควรทำอย่างไร ให้ทุกคนอยากมีส่วนร่วม อยากข้าร่วมงานนี้มากขึ้นครับ
A: บุษรา คุปกาญจนา
เราต้องมาทำความเข้าใจก่อนว่า ทำไมเขาถึงไม่อยากเข้าร่วม จากนั้นค่อยแก้ไข เหตุผลที่พนักงานไม่อยากเข้าร่วมอาจจะมาจากประเด็นด้านล่างนี้ที่เราต้องทราบเบื้องต้น
พนักงานคิดว่าเขาแค่มาทำงาน ไม่ได้อยากทำอย่างอื่นในที่ทำงาน เมื่อทำงานเสร็จก็อยากจะกลับบ้านพักผ่อนหรือไปทำกิจกรรมกับคนที่ตนเองรู้สึกสนิทใจด้วย
กิจกรรมที่จัดอาจจะไม่ตรงกลุ่มเป้าหมาย เช่น บางคนอาจจะชอบกิจกรรมในร่ม แต่เราอาจจะจัดกิจกรรมกลางแจ้งคนที่ไม่ชอบแดด ความร้อนก็อาจจะหาเรื่องไม่เข้าร่วมถ้าเป็นไปได้
ไม่มีความเข้าใจในเรื่องของวัตถุประสงค์การจัดกิจกรรมคิดว่าเป็นเรื่องเสียเวลาเป็นเรื่องน่าเบื่อ หรือการจัดกิจกรรมนั้นอาจจะนอกเหนือเวลาทำงาน พนักงานเลยรู้สึกว่าจะกลับถึงบ้านดึกเกินไป เกินเวลาทำงานโดยไม่ได้รับการจ่ายเงินการทำงานล่วงเวลา
เมื่อทราบแล้วเราก็หาทางออกที่ดี อาจจะเป็น การทำสำรวจความต้องการพนักงานและตั้งกลุ่มพนักงานขึ้นมาแล้วช่วยกันระดมความคิดว่ากิจกรรมแบบไหนที่พวกเขาชอบซึ่งอาจจะมีการปรับเปลี่ยนกิจกรรมที่หลากหลายมากขึ้น นอกจากนี้การพูดคุยสื่อสารในองค์กรมีส่วนสำคัญ HR และหัวหน้างานมีส่วนสำคัญในการที่จะทำความเข้าใจของพนักงานว่าทำไมเราถึงจัดกิจกรรมขึ้นมา ต้องมีความเห็นและความเข้าใจที่ตรงกัน สามารถอธิบายหรือชี้นำเห็นข้อดีและการมีส่วนร่วม
ส่วนเรื่องวันเวลาจัดกิจกรรมก็มีส่วน ควรระดมความคิดว่าช่วงเวลาไหนที่เหมาะสมเพื่อให้คนส่วนมากหรือทุกคนสามารถเข้ากิจกรรมได้โดยไม่กังวลเรื่องของงานที่ยังค้าง การเดินทางกลับบ้านหลังเลิกงานหรือกระทบกับประสิทธิภาพการทำงานในวันถัดไป
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #3: นายจ้างบังคับให้ระบุรายละเอียดตอนลากิจ ถ้าไม่ระบุจะไม่อนุมัติลา ถือว่าเอาเปรียบหรือไม่ ?
ธุระส่วนตัว มันเป็นสิทธิ์ของเราที่จะไม่ลงรายละเอียดก็ได้หรือเปล่าครับ แต่ทางนายจ้างบังคับให้พนักงานลงในรายละเอียดด้วย ถ้าไม่ลงทางนายจ้างมีสิทธิ์ที่จะไม่อนุมัติ ถ้าเกิดเราลาไปแล้ว แต่มาไม่อนุมัติทีหลัง จะกลายเป็นเราขาดงาน สามารถทำอย่างไรได้บ้าง
เพราะหลาย ๆ ครั้งนายจ้างแทบไม่อยู่เลย กว่าจะอนุมัติก็รอนาน หากเป็นธุระสำคัญ หรือธุระจำเป็นจริง ๆ แล้วไม่สะดวกที่แจ้ง เราทำอย่างไรได้บ้าง
A: Poonie HR
การลากิจคิดว่าควรบอกเหตุผลในการลาครับ เพราะใช้คำว่า ลากิจ ถึงจะเป็นสิทธิส่วนตัวครับ
นิยามลากิจ : การลากิจคือสวัสดิการตามกฎหมายแรงงานสำหรับพนักงานทุกคน แต่ก็มีวิธีการลากิจตามมาตรการ และนโยบายของทางบริษัทด้วยเช่นกัน ในส่วนของด้านกฎหมายระบุไว้ว่า การลากิจคือการลางาน เพื่อไปทำภารกิจ หรือธุระส่วนตัวต่าง ๆ ที่พนักงานผู้นั้นจำเป็นต้องดำเนินการด้วยตัวเอง ไม่สามารถให้ผู้อื่นไปดำเนินการแทนได้
แต่ถ้าลาพักร้อน ไม่ต้องบอกเหตุผลครับ เพราะเป็นสิทธิที่เราสามารถลาพักร้อนได้ โดยเรื่องส่วนตัว
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #4: ยื่นใบลาแล้วแต่ไม่ได้ลา เพราะโดนเรียกกลับมาทำงาน
ถ้าเกิดเรายื่นใบลาเพื่อลาพักร้อนไปแล้ว แต่ก่อนถึงวันลาจริงไม่กี่วัน โดนออฟฟิศเรียกตัวกลับมาทำงาน เพราะมีงานด่วนเข้า อย่างนี้ เราสามารถทำอย่างไรได้บ้างครับ เราสามารถเอาไปลาแทนช่วงอื่นได้ไหม หรือองค์กรสามารถชดเชยด้วยวิธีใดได้บ้าง ?
A: บุษรา คุปกาญจนา
ต้องทำความเข้าใจในเรื่องของวันลาพักผ่อนประจำปีหรือที่เรียกว่าพักร้อนในประเด็นของการตกลงการใช้สิทธิ์ลาระหว่างนายจ้างและลูกจ้างก่อนค่ะ
สำหรับการลาพักร้อนกฎหมายเปิดช่องให้นายจ้างกับลูกจ้างตกลงการใช้วันลา หรือนายจ้างเองก็มีสิทธิ์กำหนดวันหยุดประเภทนี้ให้แก่ลูกจ้างโดยแจ้งล่วงหน้าเช่นกัน
ในกรณีที่มีการลาแล้วและนายจ้างไม่ยินยอมให้ลา จะทำได้ก็ต่อเมื่อการลานั้นเป็นการลาที่ผิดระเบียบ หรือหากหยุดแล้วจะก่อให้เกิดผลกระทบต่องานจนทำให้เกิดความเสียหาย ในกรณีของเจ้าของคำถามที่บริษัทเรียกตัวให้กลับมาทำงานเพราะงานด่วน อาจจะเพราะบริษัทมีงานด่วนสำคัญมาก ๆ ที่ต้องการคนมีความสามารถอย่างคุณมาช่วยทำให้งานไหลลื่นมากขึ้น และพนักงานเองก็กลับมาทำงานตามปกติ
ดังนั้นวันลาที่ไม่ได้ใช้สิทธิ์นั้นสามารถเก็บเพื่อนำไปใช้หยุดในวันอื่นที่ตกลงกัน หากนายจ้างไม่ตกลงในเรื่องการเลื่อนวันหยุดออกไปก็สามารถจ่ายเงินชดเชยในรูปแบบ OT ตามสิทธิ์ของพนักงานได้เช่นกัน
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #5: องค์กรตัดงบสวัสดิการออกเพื่อช่วยประหยัดเงินองค์กร
เคยเข้าใจว่า หลายองค์กรทุกวันนี้พยายามให้สวัสดิการดีๆ เพื่อดึงดูดพนักงาน แต่องค์กรที่ทำงานอยู่กลับลดสวัสดิการนั้นเสียเอง ซึ่งปกติก็ไม่ได้มีเยอะแต่แรกแล้ว อย่างการตรวจสุขภาพ จากที่เคยตรวจได้หลายอย่าง ก็เหลือน้อย เหลือแค่พื้นฐาน เราควรทำอย่างไรดี ?
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
การปรับลดสวัสดิการ บริษัท ควรชี้แจงเหตุผลและความจำเป็นให้พนักงานรับทราบด้วย โดยปกติในการปฏิบัติทั่วไป
“สวัสดิการใดๆ ก็ตามเมื่อจัดให้พนักงานแล้วไม่สามารถลดได้” เนื่องจากสวัสดิการถือเป็นส่วนหนึ่งของสภาพการจ้าง
แนะนำให้สอบถามเหตุผลจากฝ่าย HR เพื่อการแรงงานสัมพันธ์ที่ดีในองค์กรค่ะ
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #6: ตำแหน่ง Chief People Officer กับ Chief Human Resource Officer เหมือนหรือต่างกันอย่างไร ?
คนที่มีหน้าที่สำคัญสุดในการดูแลคนในองค์กร มักเป็นตำแหน่ง CPO แต่บางองค์กรก็มี CHRO อยากรู้ว่า 2 ตำแหน่งนี้แตกต่างกันอย่างไรบ้างครับ หรือจริง ๆ แล้วเหมือนกัน
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
CPO และ CHRO หากเรียกชื่อกันเผิน ๆ เหมือนจะคล้าย ๆกัน คือ ผู้บริหารระดับสูงสุดด้านการบริหารและพัฒนาบุคลากรของบริษัท แล้วแต่ว่าองค์กรนั้น ๆ จะเรียกอย่างไร
แต่จากประสบการณ์องค์กรชั้นนำใหญ่ ๆ มักจะเรียกว่า CPO ค่ะ
ขยายความเพิ่มเติม หากมองบทบาทในเชิงกลยุทธ์ CHRO เน้นการบริหารและดูแลให้บุคลากรมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับเป้าหมายองค์กร
ส่วน CPO เน้นการร่วมสร้างวัฒนธรรมองค์กร สนันสนุนนวัตกรรม ความยั่งยืน ความหลากหลายและความสำเร็จขององค์กร เน้น Employee Experience , Employee Engagement ,Well-Being มากขึ้น
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #7: บริษัท ให้คนต่างชาติมาเป็น HR ได้ไหม ?
บริษัทมีพนักงานในไทยจำนวน 50 คนที่เป็นคนไทย และต่างชาติอีก 20 คน บริษัท จ้าง HR คนต่างประเทศมาทำงานตำแหน่งนี้ ซึ่งเขาไม่รู้กฎหมายอะไรเกี่ยวกับแรงงาน ต้องจ้าง สนง.ข้างนอกในการยื่นรายการต่าง ๆ
คำถาม สิ่งที่บริษัท เอาคนต่างชาติมาทำงาน HR ได้เหรอ ผิดกฎหมายอะไรไหมคะ ?
A: บุษรา คุปกาญจนา
งานฝ่ายทรัพยากรบุคคลไม่ได้เป็นงานต้องห้ามของคนต่างชาติ ดังนั้นหากชาวต่างชาตินั้นมีใบอนุญาตทำงานในไทยและวีซ่าทำงานก็สามารถทำงานได้เหมือนคนไทยค่ะ แน่นอนว่าการย้ายมาทำงานต่างประเทศกฎหมายแรงงานในรายละเอียดก็จะแตกต่างกัน
แต่ก็จะมีหลักสากลบางเรื่องที่คล้ายกันเช่น Code of Conduct แต่การที่บริษัทตัดสินใจรับเขาเข้ามาร่วมองค์กรเป็นได้ว่าเพราะเขามีชุดพฤติกรรม ความคิด และทักษะที่เหมาะสมกับองค์กร จึงทำให้เขาได้เข้ามาร่วมทีมซึ่งหากองค์กรยินดีที่จะเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมเพื่อจ้างสำนักงานข้างนอกมาช่วยเรื่องกฎหมาย หรือการยื่นเอกสารต่าง ๆ ก็ถือเป็นเรื่องที่ทำได้ค่ะ
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #8: HR และพนักงานองค์กรอื่น ๆ ควรกังวลเรื่องการเกษียณอายุตอนอายุ 45 ปีไหม
จากกรณีธนาคารแห่งหนึ่งบีบให้อายุเกษียณพนักงานจากที่เคยอยู่ที่ 60 ปี ลดลงมาอยู่ที่ 45 ปี ต้องให้พนักงานเข้าโปรแกรม Early Retirement ต้องมีการเลิกจ้างพนักงานจำนวนมาก HR องค์กรอื่น ๆ มองประเด็นนี้ด้วยความคิด ความรู้สึกยังไงบ้าง แล้ววางแผนองค์กรอย่างไรกันต่อไป
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
ระเบียบเกษียณอายุ แต่ละองค์กรกำหนดไม่เท่ากัน ส่วนใหญ่กำหนดไว้ที่ 55-60 ปี เมื่อครบตามเลขบัตรประชาชน ให้ดูระเบียบข้อบังคับการทำงานของแต่ละองค์กร ประกอบด้วยค่ะ
จากคำถาม : หากจะเปลี่ยนแปลง ให้ Early Retirement ลดลงมาอยู่ที่ 45 ปี เป็นการเปลี่ยนสภาพการจ้าง ต้องชี้แจงเหตุผลความจำเป็นให้พนักงานรับทราบ ยอมรับในการเปลี่ยนแปลง และให้แจ้งเป็นหนังสือไปยัง สนง.สวัสดิการคุ้มครองแรงงาน ตามเขตพื้นที่ที่องค์กรนั้น ๆ สังกัดอยู่
ประเด็นที่ต้องระมัดระวัง : การเข้าโปรแกรม Early Retirement ต้องเป็นความสมัครใจของพนักงาน หากดำเนินการไม่ถูกต้อง อาจจะเข้าข่ายการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม แม้ว่าองค์กรจะจ่่ายค่าชดเชยตามระเบียบข้อบังคับ ฯ ก็ตาม
อย่าลืมว่า : การ Early Retirement เป็นการสิ้นสภาพการจ้าง นิติสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง ควรจะจากกันด้วยดี และด้วยความสมัครใจของทั้งสองฝ่ายค่ะ
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #9: พนักงานลาป่วยบ่อย แต่พบว่าลาไปตามศิลปินที่ชอบ
ถ้าพนักงานมาขอลาป่วยบ่อย เพื่อลาไปติ่ง ลาไปดูคอนเสิร์ต ลาไปตามศิลปินที่ชอบ แต่ผลงาน Performance ก็ไม่ได้แย่ แล้วนายจ้างควรบริหารจัดการยังไงดี
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
การลาป่วยบ่อยๆ ทำให้เป็นตัวอย่างที่ไม่ดีในที่ทำงาน แม้ว่า Performance จะดีมาก ให้เปลี่ยนสัญญาจ้างในรูปแบบ การจ้างเหมาหรือจ้างโครงการ โดยยึดผลสำเร็จของงานเป็นหลัก
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
Q&A of the Year 2025 #10: สมัครงานแล้ว HR ส่งอีเมลแจ้งว่าจะยื่น Offer ให้ แต่สุดท้ายเขาเลือกคนอื่นแทน
ไม่นานมานี้ไปสมัครงานองค์กรแห่งหนึ่ง จากการสัมภาษณ์ เขาบอกว่าถือเป็นแคนดิเดทที่มีผลงานดี และ HR ยังส่งอีเมลแจ้งว่าจะส่ง Offer ตามมาด้วย แต่สุดท้ายอีเมลที่เขาส่งมา กลับบอกว่า เลือกคนอื่นแทนแล้ว
โชคดีไปที่ยังไม่ได้แจ้งลาออกจากองค์กร แต่ยอมรับว่าเสียความรู้สึกทีเดียว ถ้าเจอกรณีอย่างนี้ เราสามารถทำอะไรได้บ้าง แล้ว HR จะรู้ตัวไหมว่าสิ่งที่เขาทำอยู่มันไม่โอเคเลย
A: ดร.เบ็ญจวรรณ บุญใจเพ็ชร
HR ขององค์กรแห่งนี้ขาดความน่าเชื่อถือ ไม่เป็นมืออาชีพเลยค่ะ ทำให้เสียภาพลักษณ์องค์กร เราคงทำอะไร HR ไม่ได้
แนะนำให้ผู้ถาม Feedback บอกปลายทางด้วยว่า “อย่าทำแบบนี้กับคนอื่น ๆ ในทางธรรมถือว่าขาดจริยธรรม”
การแจ้งว่าเลือกคนอื่นแทนแล้ว ต้องชี้แจงเหตุผลและต้องส่งคำขอโทษให้ผู้สมัครรับทราบ
อ่านคำตอบเพิ่มเติมใน HR Community
