เรารู้กันดีอยู่แล้วว่าวัฒนธรรมองค์กรคือคำศัพท์นามธรรม แต่เป็นสิ่งที่ฝังอยู่ในตัวผู้คน เป็นสิ่งที่คนในองค์กรคิด เชื่อ ทำ และส่งผลต่อการตัดสินใจทางธุรกิจต่างๆ
ยกตัวอย่างง่ายๆเลยคือ หากองค์กรของคุณมีวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้ที่แข็งแกร่ง เพื่อนพนักงานชอบที่จะนำสิ่งที่เรียนรู้มาแชร์กับเพื่อร่วมทีมด้วยกัน มีการพัฒนาวิธีการทำงานใหม่ๆให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีตลอดเวลา ถ้าเป็นแบบนี้องค์กรแทบไม่ต้องมากังวลว่าพนักงานจะตกยุค ตกสมัย ไม่ทันโลก เพราะพนักงานทุกคนทำการ Reskill ตัวเองอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันอยู่แล้ว
นั่นจึงเป็นเหตุผลที่เราควรมีคุณค่าร่วมบางอย่างที่เป็นวัฒนธรรมขององค์กรที่ดี และสามารถสนับสนุนตัวธุรกิจหลักให้พุ่งทะยานไปข้างหน้า เช่น ความรักในการเรียนรู้ ความตื่นเต้นและมีความสุขในการเรียนรู้อะไรใหม่ๆ
แล้วสิ่งเหล่านี้มันเกี่ยวอะไรกับนาย A และนาย B ของเรา มันเกี่ยวอะไรกับการตัดสินใจจัดจ้างพนักงาน
คุณจะเลือกจ้างใครระหว่างนาย A ที่อาจจะมีคุณสมบัติในแง่ของ Hard skills ที่ตรงกว่านาย B แต่ไม่มีความรักในการเรียนรู้เท่านาย B
ในระยะสั้นนาย A อาจจะเป็นเหมือนตัวเลือกที่น่าสนใจกว่าแต่เมื่อเวลาผ่านไปไม่นาน ในโลกที่ความรู้และทักษะต่างๆ ตกยุคไวมาก ในที่สุด Performance ของ A ก็จะค่อยๆ ตกต่ำลง ในขณะที่นาย B ในระยะสั้นอาจจะมีจุดที่ต้องเรียนรู้เพิ่มเติม แต่เมื่อเวลาผ่านไปซักพักนาย B จะทำงานได้เก่งขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงของความรู้และทักษะในการทำงานมากน้อยแค่ไหน นอกจากนี้ความรักในการเรียนรู้ของนาย B ยังสามารถแผ่ขยายไปยังคนอื่นๆด้วย เช่นอาจจะทำให้คนรอบๆตัวติดนิสัยรักการเรียนรู้ ผ่านการพูดคุยแลกเปลี่ยนทัศนคติกับเพื่อนร่วมงาน การสอนงานและทักษะใหม่ๆ กับเพื่อนร่วมทีม
ยิ่งถ้าผู้นำในองค์กรเห็นความสำคัญของคุณสมบัติข้อนี้และอยากสร้างมันให้เกิดขึ้นในองค์กรผ่านการส่งเสริมสนับสนุนของกิจกรรมภายในต่างๆ เช่น การทำ Knowledge sharing ให้แต่ละคนมานำเสนอแชร์ความรู้ต่างๆ แก่กันและกัน
โจทย์ของผู้นำองค์กรหรือ HR คือคำถามที่ว่าเราจะมีวิธีการคัดเลือกวัฒนธรรมหลักขององค์กรเป็นอะไรดี เมื่อคัดเลือกได้แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าอะไรคือสิ่งที่เรามองหาจากผู้สมัครที่จะเข้ามาร่วมกับองค์กร เราจะออกแบบระบบ Recognition and Rewards อย่างไรให้คนที่แสดงพฤติกรรมตรงกับคุณค่าหลักขององค์กรได้เฉิดฉายและส่งเสริมสนับสนุนให้คนในองค์กรคนอื่นๆ อยากทำแบบเดียวกันบ้าง
สิ่งเหล่านี้จะยิ่งสนับสนุนส่งเสริมให้วัฒนธรรมหลักขององค์กรแข็งแรงมากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป และทำให้องค์กรของเรางอกงามอยู่บนรากฐานของคนที่เชื่อและรักในสิ่งเดียวกัน เหมือนที่ Tony Hsieh CEO ของ ZAPPOS เว็บไซต์ขายรองเท้าออนไลน์อันดับหนึ่งของโลกเคยกล่าวไว้ว่า
“เราเชื่อว่าเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างมากที่องค์กรจะสร้าง ‘คุณค่าร่วมที่ยึดถือ’ ขึ้นมาให้ชัดเจน…เราแสดงออกถึงคุณค่านั้นด้วยการที่เราใช้มันเป็นไม้บรรทัดในการตัดสินใจในทุกการสรรหาจัดจ้างและการไล่พนักงานออก”
ถ้าทำแบบนั้นก็มั่นใจได้ว่าคุณกำลังเดินทางไปสู่การก่อร่างสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ ‘สอดคล้อง’ กับคุณค่าของแบรนด์ที่คุณต้องการให้โลกเห็น ไม่ใช่แค่แบรนด์ที่คนภายนอกรับรู้ แต่เป็นแบรนด์ที่งอกงามออกมาจากความเป็นจริงภายใน เป็นสิ่งที่องค์กรเป็นจริงๆ
